در طول تاریخ، دیار آذربایجان نقش مهمی در سرنوشت کشور عزیزمان داشته و دارد، به طوریکه آوازه تاریخ سازی انسان های این خطه به مرزهای ایران محدود نبوده و در سراسر جهان نام انسان های این سرزمین بر سر زبان ها جاری بوده و در کتاب های جهانی ثبت و ضبط شده است.
انسان هایی که در این خاک متولد شده، پرورش یافته و در تمامی موضوعات و زمینه های اجتماعی، فرهنگی، ورزشی، سیاسی، علمی، اقتصادی ووو افتخار آفریده اند به طوریکه شهر تبریز را به نام شهر اولینها تزئین کردهاند.
از فلسفه گرفته تا حکمت، از علم گرفته تا اقتصاد، از سیاست گرفته تا جنگ، از شعر گرفته تا کتاب، از صنعت گرفته تا تجارت، از ورزش گرفته تا پهلوانی، از حکومت گرفته تا فرمانروایی و دهها عنوان و موضوعی که می توان برای نام آوران این سرزمین شمرد. به قولی خاک تبریز چنان تاثیرگذار است که یک بیگانه را نیز حیران نیرو و جاذبه خود میکند و در طول تاریخ معروف است که مولانا خاک سرخاب تبریز را تقاضا میکند و یا باسکرویل آمریکایی قاطی مشروچیها میشود و همین دلیل بزرگی برای پربرکت بودن نام تبریز است که در روایتی به بهشت عدن نیز معروف است.
سرداران رشید و شهیدی چون ستارخان و باکری ها، شهیدان محرابی چون طالقانی و مدنیها، خیرینی چون عالی نسب و مردانی آذرها، قهرمانانی چون بابک و کوراوغلوها، پهلوانانی چون پوریای ولی و نبیها، نابغههایی چون باغچه بان و رشدیهها، شاعرانی چون شهریار و حسینی سعدی زمانها، علامهها وعارفانی چون جعفری و واعظها، شاهزادههایی چون عباس میرزا و شاه اسماعیلها، نویسندگانی چون ساعدی و براهنیها، نوازندگانی چون بیگجه خانی و فرنامها، خوانندگانی چون رحیم زاده و قره باغیها، موسیقی دانانی چون سلیمی و فخرالدینیها، ورزشکارانی چون کرمی و قیچی سازها، ذاکرین و مداحان بزرگی چون عابد و حاج فیروز فخرالذاکرینها، از فداکارانی چون ازبرعلی حاجوی تا آتشنشان تازه شهیدها(شهید صالح امانی) و صدها نام و عنوانی که می توان نام برد، همه و همه از برکت خاک این سرزمین پرورش یافته و افتخار آفریده و در سرنوشت مملکت و شهر تاثیرگذاربودهاند.
سرزمین آذربایجان و تبریز همیشه زاینده تفکر، تمدن، علم، آگاهی، فرهنگ، هنر، صنعت، شعر، ادب بوده و غیره است.
حسن نصوح جغرافی دان عرب، در صفحه ۳۲۵ کتاب تحفه نصوحیه (کتابی است که در زمان قاجار در تفلیس گرجستان چاپ گردیده و به شکل اطلس جغرافیایی بوده کشورهای جهان را به صورت مختصر معرفی کرده است) نوشته است: «خطه آذربایجان در شمالغرب کشور ایران قرار دارد که شهر بزرگ تبریز در قلب این منطقه همانند مادری است که مادرانه عمل می کند و شهری است وسیع التجار و کثیر الصنعه که همه گونه وسایل و آلات لازمه برای زندگی و گسترش صنعت و همچنین مواد غذایی، کلاب وحلویات، خواربار و غیره در این شهر تولید و پیدا می شود و انسان های باهوش و با ذکاوتی در این شهر زندگی می کنند».
به غیر از حسن نصوح سیاحان و جهانگردان زیادی از جمله مارکوپولو نیز به این دیار سفر کرده اند که همانند حسن نصوح تعریف و تمجید نموده اند.
اگر بنا باشد نام آوران و زنده نامان شهر تبریز را نام ببریم باید فرصت و مجال بیشتری به خرج داد و کتاب های قطوری نوشت و بوده اند زنده نامانی که در این شهر غریبانه زیستند و خاموش شدند ولی نامشان همیشه ماندگار خواهد ماند.
خوشبختانه سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز در سال های اخیر با تدوین یک برنامه خوب و ارزشمند حداقل توانسته است از زنده نامان عصر حاضر تجلیلی به عمل آورد. همین عمل شهرداری تبریز خودش یک کار ماندگار می باشد هرچند دیر اقدام به این کار شده است. البته ناگفته نماند که برخی ادارجات و سازمان ها در طول سالیان مدید از چهرههای ماندگار تبریز و آذربایجان با اجرای برنامه های مختلف تجلیل به عمل آورده اند ولی کار سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز، کاری است کارستان که امیدواریم تا سالیان سال ادامه داشته باشد.
ناگفته نماند سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز در سه دوره متفاوت از دوره اول تا سوم به ترتیب از ۳۱، ۲۵ و ۲۰ نفر از شخصیتها و نام آوران تبریز با عنوان زنده نامان تجلیل به عمل آورده است و ان شاالله دوره چهارم این برنامهها از ساعت ۱۵:۳۰روز یکشنبه ۱۹ بهمن ماه در سالن خاوران تبریز و با تجلیل از ۲۴ شخصیت زنده نام برگزار خواهد شد.
به گفنه امیر نصیر بیگی شاخصه انتخاب این عزیزان متولد تبریز بودن و یا در تبریز زندگی کردن و در زمینههای مختلف تاثیر گذار و موثربودن می باشد.
رئیس سازمان فرهنگی هنری توضیح داد که در مراسمی که برگزار خواهد شد به زنده نامان تندیس تبریز بهشت ماندگار به همراه لوح تقدیر، نشان و تمبر تبریز اهدا خواهد شد و از ۵ نفر زنده نامی که فوت شده اند، خانوادههایشان به نمایندگی هدایا را دریافت خواهند کرد.
به قلم: وحید ارضی