سرویس خبری یادداشت

کوه، درخت، نردبان و آسمان در اسطوره‌های گوناگون فقط نشانه‌هایی از ارتفاع نیستند؛ هر بار که انسان از زمین فاصله می‌گیرد و به سوی بالا حرکت می‌کند، گویی از یک وضعیت به وضعیت دیگری قدم می‌گذارد. صعود در این روایت‌ها بیش از آنکه جابه‌جایی در فضا باشد، تصویری از دگرگونی، عبور از مرزهای معمول و نزدیک شدن به جهانی دیگر است.

«فُیورد» ساخته کریستیان مونگیو، داستان خانواده‌ای مذهبی و مهاجر در نروژ است که پس از دیده شدن کبودی‌هایی بر بدن یکی از فرزندان، درگیر مداخله مدرسه و نهادهای حمایت از کودکان می‌شوند؛ اما فیلم خیلی زود از یک اختلاف درباره تربیت کودک فراتر می‌رود و به مسئله دشوارترِ شنیدن حقیقت دیگری می‌رسد، وقتی هر طرف از درستی موضع خود مطمئن است.

افزایش جمعیت سالمندان در ایران و آذربایجان‌شرقی، ضرورت بازنگری در سیاست‌ها و ساختارهای اجتماعی را پررنگ‌تر کرده است؛ بازنگری‌ای که سالمندان را نه صرفاً دریافت‌کننده خدمات، بلکه شهروندانی دارای تجربه، توانمندی و حق مشارکت در جامعه می‌بیند.

بیماری و سالمندی ممکن است نیاز آدم‌ها به مراقبت را بیشتر کند، اما قرار نیست اختیار زندگی‌شان را هم از آنها بگیرد؛ گاهی مراقبت واقعی از جایی شروع می‌شود که از سالمند بپرسیم خودش چه می‌خواهد.

آنجلوس پاناجیوتو در تابلوی «مژده» با حذف پیکر جبرئیل از تصویر، یکی از روایت‌های شناخته‌شده هنر مسیحی را به ترکیبی ساده و متمرکز از مریم، یک دست، زنبق‌های سفید و فاصله میان دو دست تبدیل کرده است؛ فاصله‌ای که لحظه دریافت خبر و قرار گرفتن در آستانه پذیرش را به محور اثر بدل می‌کند.

اشغال پیاده‌روها توسط خودروها، فقط مزاحمتی برای عابران نیست؛ این رفتار می‌تواند مسیر تردد سالمندان، کودکان، افراد دارای معلولیت و نابینایان را ناامن کند و حق ساده شهروندان برای رفت‌وآمد در فضای شهری را نادیده بگیرد.

فیلم «درباره الی» (About Elly) ساخته اصغر فرهادی در سال ۲۰۰۹، داستان سفر کوتاه گروهی از دوستان طبقه متوسط تهرانی به ساحل دریای خزر است؛ سفری که با ناپدید شدن الی، به موقعیتی برای سنجش وجدان جمعی، احساس گناه، شرم، دروغ و فشار اجتماعی تبدیل می‌شود.

سالمندان آینده، همین میانسالان امروزند؛ آدم‌هایی که هنوز فرصت دارند با تغییر سبک زندگی و توجه بیشتر به سلامت جسم و روان، برای سال‌های سالمندی خود آماده شوند.

فیلم «شبکاری» (Moonlighting) به کارگردانی یرژی اسکولیموفسکی، داستان چهار کارگر مهاجر لهستانی در لندن است که برای بازسازی یک خانه مشغول به کار می‌شوند؛ روایتی که در آن مهاجرت، کار، زبان، قدرت و سکوت درهم تنیده‌اند و پنهان ماندن یک خبر مهم، رابطه میان این کارگران و واقعیت بیرون را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

مراقبت از سالمندان فقط به تأمین نیازهای روزمره آن‌ها محدود نمی‌شود؛ گاهی نوع رفتار ما، حتی با نیت حمایت و محبت، می‌تواند استقلال، احساس مفید بودن و کرامتشان را تحت تأثیر قرار دهد. حفظ رابطه‌ای سالم با سالمندان خانواده، بیش از هر چیز به تغییر نگاه و شیوه رفتار ما و فراهم کردن فرصت برای یادگیری، مشارکت، انتخاب و گفت‌وگو نیاز دارد.