محمود فرنام، زادهی ۱۲۷۷ تبریز و پرورشیافته مکتب موسیقی این شهر، از چهرههایی است که نقش او بیش از آنکه در کثرت آثار ثبتشده باشد، در عمق تأثیر و استمرار حضور هنریاش معنا مییابد. او از همان سنتی برخاست که ابوالحسن اقبالآذر را پرورده بود؛ سنتی ریشهدار، شفاهی و متکی بر شاگردی و همراهی.
بیش از پنجاه سال همراهی فرنام با نامهای بزرگی چون ابوالحسن صبا، غلامحسین بیگجهخانی، علیاکبر شهنازی، عارف قزوینی و قمرالملوک وزیری، نشان از جایگاه ویژه او در موسیقی کلاسیک ایران دارد. دایرهنوازی او نه صرفاً ضربگیری، که گفتوگویی ظریف با ملودی بود؛ حضوری که شنیده میشد، اما خودنمایی نمیکرد.
از محمود فرنام آثار زیادی بر جای نمانده است؛ چند نوار خصوصی و معدود اجراهایی که امروز حکم اسناد شنیداری را دارند. آلبوم «مکتب تار تبریز» با همراهی تار داوود آزاد و دونوازی او با تار بیگجهخانی در حافظیه شیراز، از جمله معدود نمونههایی است که میتوان ردّ ضربهای دقیق و صبورانهاش را در آنها شنید. شاید همین کمبودن آثار مکتوب و ضبطشده، او را به یکی از چهرههای مظلوم اما تأثیرگذار موسیقی ایران بدل کرده باشد.
فرنام در ۸ دی ۱۳۷۲ در تبریز درگذشت و آرامگاهش در وادیرحمت این شهر قرار دارد؛ جایی که سکوتش، همچنان با خاطرهی ضربهایی پر شده است که سالها ستون استوار موسیقی ایرانی بودند. یاد او یادآور نسلی است که بیهیاهو نواخت، بیادعا ماند و تاریخ موسیقی را نه با نام، که با صدا ساخت.