امروز سالگرد انتشار نخستین شماره از روزنامه وقایع اتفاقیه در ایران در ۱۸ بهمن ۱۲۲۹ هجری شمسی است؛ یعنی درست ۱۷۵ سال پیش. و از آن روز، روزنامه ها تحولات بسیاری را از سر گذرانده اند. نمیخواهم به سالهای خیلی دور و تاریخ روزنامه بپردازم. تنها نگاهی به ردپای روزنامه در زندگی خودم که در نهایت توانست مرا به حرفه روزنامه نگاری پیوند دهند برایم کافی است تا ارزش آن را به خودم یادآوری کنم. به یاد دارم زمانی برای رسیدن به تنها دکه روزنامه فروشی شهر کوچمان، مسافت زیادی را باید پیاده طی می کردم و بعضی روزها که برف و کولاک مانع رسیدن آخرین شماره های چند عنوان معدود روزنامه های سراسری به شهر می شد دست خالی به خانه برمی گشتم. آن روزها روزنامه صرفا یک رسانه نبود؛ بلکه دریچه ای بود به جهانی فراتر از محدودیتهای جغرافیایی. در دورانی که رسانه ها بسیار محدود بودند، روزنامه ها منبع اصلی اطلاعات و سرگرمی به شمار می رفتند و با دقت و حوصله خوانده می شدند.
یادم می آید گاهی مطالب روزنامه چنان برایم پربار بود که برای بهره مندی از مطالب متنوع آن، گاهی خرید روزنامه را به دو سه بار در هفته محدود می کردم. عکسها، جداول، نقدها، تحلیلها، و اخبار، همگی در کنار هم تصویری جامع از جهان ارائه می دادند. جمع آوری شماره های مختلف گویی تلاشی بود برای حفظ خاطرات و لحظاتی از آن دوران. باید اعتراف کنم روزنامه نقش مهمی در آموزش و پرورش من و امثال من داشت. در روزگاری که دسترسی به اطلاعات به روز بسیار دشوار بود بسیاری از اطلاعات مورد علاقه ام در زمینه فرهنگ و هنر و جامعه را از روزنامه کسب می کردم.
امروزه سیل اطلاعات از طریق پلتفرمهای آنلاین و اینترنت بر ما جاری است و دسترسی به روزنامه های کاغذی کاهش یافته، اما نباید فراموش کرد که این حجم از اطلاعات نتیجه تلاش و زحمت روزنامه نگاران نسلهای پیشین است که نهال رسانه را پرورانیدند؛ کسانی که با تلاش و اندیشه ورزی، نشریاتی آگاهانه و متفکرانه تولید می کردند. آنان میراث دارانی ارزشمند برای ما هستند که نقش مهمی در شکل گیری آگاهی عمومی ایفا کرده اند.
به قلم: پروین بابایی