ثریا قزلایاغ از جمله چهرههایی است که نامش با ادبیات کودک و نوجوان در ایران گره خورده است؛ نویسنده، پژوهشگر و استادی که مسیر علمیاش از علوم طبیعی آغاز شد، اما با انتخاب آگاهانه علوم ارتباطات اجتماعی و سپس کتابداری با گرایش ادبیات کودکان و نوجوانان، به یکی از اثرگذارترین چهرههای این حوزه بدل شد. تحصیل در مدرسه کتابداری کالج پیبادی آمریکا و آشنایی با قصهگویی و ساخت عروسکهای دستی، افق نگاه او را به آموزش و روایت برای کودکان گستردهتر کرد.
بازگشت او به ایران با فعالیتهای علمی و اجرایی همراه بود؛ از همکاری با کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی شریف تا عضویت در هیئت علمی دانشگاه تهران. قزلایاغ تنها به تدریس بسنده نکرد و نقش مؤثری در آموزش ادبیات کودکان به زنان سپاه دانش، توانمندسازی آموزگاران، برنامهریزی رشته کتابداری در آموزشوپرورش، گزینش کتاب برای مدارس و بنیانگذاری کتابخانه کانون اصلاح و تربیت تهران ایفا کرد. حضور فعال او در شورای کتاب کودک و همکاری با نهضت سوادآموزی، نشان از دغدغه اجتماعی عمیق او نسبت به فرهنگ مطالعه داشت.
آثار پژوهشی و تألیفی قزلایاغ، گسترهای متنوع را دربر میگیرد؛ از «راهنمای بازیهای ایران» تا «ادبیات کودکان و نوجوانان و ترویج خواندن» و پژوهشهای ارزشمندش درباره لالاییها و ترانههای نوازشی. او حتی به اقوام فراموششدهای چون سرخپوستان و اسکیموها پرداخت تا نشان دهد ادبیات کودک مرزی جغرافیایی نمیشناسد و میتواند پلی میان فرهنگها باشد.
دریافت جوایز متعدد داخلی و بینالمللی، عضویت در هیئت داوران جایزه هانس کریستیان آندرسن و نقشآفرینی مؤثر در شورای کتاب کودک، جایگاه حرفهای و اخلاقی او را تثبیت کرد. درگذشت او همزمان با روز جهانی کتاب کودک، پایانی نمادین بر زندگی زنی بود که تمام عمرش را به کتاب، کودک و آیندهای روشنتر گره زد. یاد ثریا قزلایاغ، یاد ایمان به قدرت کلمه و تربیت نسلی است که با خواندن، جهان را بهتر میفهمد.