ماه مبارک رمضان، ماه نزول رحمت و ماه بازگشت دلها به صفا و حقیقت است، زمانی که مؤمنان نهتنها با امساک از خوردن و آشامیدن، بلکه با خویشتنداری در گفتار، نگاه، کردار و اندیشه، به رشد معنوی دست مییابند. این ماه، یادآور عهدی میان انسان و خالق خویش است، عهدی برای بازسازی ایمان، نرم کردن دلها و تقویت پیوندهای انسانی.
امّا این روزها، رمضان معنایی عمیقتر یافته است. در روزگاری که فشارهای اقتصادی و گرانی، زندگی بسیاری از خانوادهها را دشوار کرده، پیام واقعی این ماه بیش از پیش آشکار میشود. رمضان ماهی است برای همدلی اجتماعی؛ فرصتی برای اینکه فاصله میان طبقات جامعه کمتر گردد و مهربانی همچون نوری الهی در دلها جای گیرد.
در حالی که هزینهها بالا رفته و سفرهها کوچکتر شدهاند، نباید فلسفه این ماه را در تجمل و اسراف در سفرههای افطار فراموش کنیم. گاهی سادهترین سفرهها، نزد خداوند ارزشمندتر از میهمانیهای پرزرقوبرقاند، چرا که از دل خضوع و سپاس برمیخیزند. اسراف در خوراکیها، مصرف بیرویه و تجملگرایی در مهمانیهای رمضان با روح این ماه در تضاد است. در عوض، زیبایی رمضان در سادگی، در مشارکت، و در تقسیم نعمتهاست.
اکنون بیش از هر زمان دیگر، نیاز است که یاد تهیدستان را در دل زنده نگاه داریم. بسیاری از خانوادهها در سکوت و آبرومندی، گرفتار مشکلات معیشتیاند. چه نیکوست اگر بخشی از هزینههای افطار و احسان های خود را صرف کمک به نیازمندان، اهدای بستههای معیشتی، حمایت از یتیمان و دلجویی از خانوادههای آسیبپذیر کنیم. چنین رفتاری نهتنها یاری دیگران است، بلکه پالایش روح خویش از خودخواهی و دنیاگرایی است.
رمضان امسال، در این شرایط اقتصادی سخت، فرصتی است تا از درون خانههای خود، نوری به خانه دیگران بتابانیم. نیکوکاریِ پنهان، تقسیم یک لبخند، بخشیدن از آنچه داریم (اگر اندک باشد) روزهدار را به مقام رضای الهی نزدیکتر میکند.
همچنین ماه رمضان میتواند نقطه آغازی برای بازسازی روابط انسانی باشد. صلهرحم، دلجویی از والدین و اقوام، و کنار گذاشتن کینهها از نشانههای روزهداری حقیقی است. جامعهای که در آن مهر و گذشت جریان یابد، از درون استوارتر میشود و تابآوری بیشتری در برابر تنگناهای اقتصادی پیدا میکند.
در حقیقت، رمضان یادآور این نکته است که برکت واقعی نه در انباشتن، بلکه در بخشیدن است؛ نه در سفرههای پر، بلکه در دلهای آرام. جهان بیرون شاید پرآشوب و ناپایدار باشد، اما اگر دل انسان در این ماه به یاد خدا آرام گیرد، آنوقت روزه، معنای حقیقی خود را مییابد.
چه زیباست اگر پس از پایان این ماه و آغاز سال نو، روح رمضان را با خود در ادامه زندگی حمل کنیم؛ همچنان مهربانتر بمانیم، به دیگران بیشتر برسیم، و قدر نان حلال و برکت قناعت را بدانیم. چرا که رمضان رسالت دارد تا انسان را از ظاهر عبادت به عمق انسانیت برساند، و نوروز یادآور آن است که جهان همواره فرصت دوبارهای برای رویش به ما میبخشد.
به قلم: معصومه شکوهی