«حسین آخانی» استاد دانشگاه تهران و گیاهشناس، سبز کردن سبزه را سنتی بسیار خوب و زیستمحیطی میداند و معتقد است:
از آنجا که بسیاری از خانوادهها به علت زندگی شهری دیدن رویش گیاه را تجربه نمیکنند، این کار باعث میشود افراد به خصوص کودکان روند رشد گیاه را از نزدیک ببینند، به ویژه اگر خودشان آن را بکارند نه اینکه سبزه را از بیرون بخرند.
وی افزود:
چند سالی است دیده میشود که افرادی میگویند برای سبز کردن سبزه بهتر است به جای گندم و دیگر بذرها از نهال میوههای مختلف از جمله مرکبات استفاده شود که ایده علمی و منطقی نیست. آنها این حرف را در راستای صرفهجویی آب و بذر مطرح میکنند اما باید بدانیم میزان برنجی که روزانه در ته بشقاب افراد باقی میماند و دور ریخته میشود بسیار بیشتر از این است که مقداری بذر کاشته شود.
ضمن اینکه کاشت بذر و سبزه یک نوع فرایندی است که به آن میگوییم «تَرسیب کربن»، یعنی اینکه سبزه میتواند مقداری از دی اکسید کربن (CO2) را جذب و به ماده آلی تبدیل کند بنابراین مخالفت با این کار منطقی به نظر نمیرسد و انجام آن بسیار هم پسندیده است.
اما مسأله این است که افراد بعد از ۱۳بهدر (روز طبیعت)، سبزهها را در خیابان و دشت و صحرا و جوی آب، بهحال خود رها و مانند پسماند با سبزه برخورد میکنند که این مساله با اولین باران موجب آبگرفتگی معابر میشود و هم اینکه چهرهٔ آن منطقه را نا زیبا میکند.
سبز کردن سبزه بهخودیخود نه تنها مشکلی ندارد بلکه اگر از بذرها و گونههایی استفاده شود که برای طبیعت مشکلساز نباشند، به محیطزیست آسیب نزنند و به گونهای وارد چرخهٔ طبیعت شوند، کار بسیار پسندیده و نشاطآوری است.
فضای مجازی پر شده از یک سری حرفهای غیر کارشناسی و گاه احساساتی، بارها گفتهاند وقتی به بیابان میروید بذر در جیب داشته باشید و در طبیعت بریزید این افراد نمیدانند این یک کار غیر علمی و غیر عقلانی است.
دربارهٔ سبزه سبز کردن نیز حرفهای زیادی در فضای مجازی رواج یافته است اما شما سبزه بکارید و همزمان نهالی هم در باغچه بکارید این دو کار با هم مغایرتی ندارد اما باید دقت داشته باشیم که هر نهالی در هر نقطهای از کشور رشد نمیکند.
مثلا نارنج و پرتقال مناسب آب و هوای تهران نیست بلکه بهجای آن میتوانند انگور بکارند اما نباید سنت دیرینهٔ سبزه سبز کردن را کمرنگ کنیم.
تأکید من بر این است که سنت ما حفظ شود و در کنار آن هر کسی هم خواست بذری بکارد مشکلی وجود ندارد اما باید دقت کنیم که بذر مناسب انتخاب شود و مثلا گیاه مهاجم و آسیبزا نباشد.
آخانی به شهروندان پیشنهاد کرد انواع بذر سبزی خوردن مانند شاهی را سبز کرده و در هفتسین قرار دهند و درصورت تمایل، بعد آن را مصرف کنند.
در بسیاری از کشورها افراد مقابل منازل خود باغچه دارند و با طبیعت به طور مستقیم در ارتباط هستند اما متاسفانه زندگی آپارتماننشینی تحمیلی، این گونه فضاهای زیبا را از ما گرفته است
بنابراین سبز کردن سبزه فرصتی خوب هرچند کوتاه برای نزدیک شدن به این فضاست پس بهتر است آن را حفظ کنیم.
استاد دانشگاه تهران دربارهٔ میزان آب مصرفی برای کاشت سبزه گفت:
میزان آبی که برای سبز کردن گندم و حبوبات در یک بشقاب استفاده میشود در نهایت یک لیوان آب است، بهتر است آن افرادی که معتقدند با این کار آب هدر میرود در حمام و یا دستشویی آب کمتری مصرف کنند.
آبی که در نهایت به سبزه تبدیل شود هدر رفت آب نیست، آبی هدر رفت است که وارد سیفون و فاضلاب شده و یا تبخیر میشود یا با آن حیاط منزل و حتی پیادهرو را جارو میکنند در واقع هزاران برابر آب مورد نیاز آن سبزهای است که برای هفتسین سبز میشود.
اصولاً آب، حق گیاه است اگر ما انسانها با استفاده بیرحمانه آب را هدر میدهیم در واقع حق گیاه را گرفتهایم و اگر یک لیوان هم به گیاه بدهیم اتفاقی نمیافتد.
کاشت سبزه یک سنت بسیار محیطزیستی است و مخالفان با آن میتوانند این کار را نکنند اما نمیتوانیم سبزه را از مردم بگیریم، به نظر من نوروز فرصت بسیار خوبی برای آشنایی بیشتر مردم با محیطزیست است چون بهار و فصل رویش است و مردم در این فصل طبیعتگرایانه به سفر میروند.
استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی و کاهش مصرف کیسههای پلاستیکی که بلای طبیعت ما شده و حجم زیادی آب پنهان در خود دارد، منافعش بسیار بیشتر از نکاشتن سبزه است.
تقی عطایی
🌿 @sazotabiat 🌿