صفی الدین عبدالمومن فاخر ارموی (۶۱۳-۶۹۳ هجری قمری)، هنرمند نامدار ایرانی، در ارومیه (آذربایجان) چشم به جهان گشود. او ابتدا به بغداد رفت و در مدرسه مستنصریه به تکمیل تحصیلات پرداخت. در ابتدا به خوشنویسی و نویسندگی مشهور شد و به سرآمد خوشنویسان زمانه بدل شد، اما علاقه به موسیقی و به ویژه نواختن عود، مسیر او را دگرگون کرد و در این هنر نیز به مهارت والایی دست یافت.
صفی الدین به دلیل اخلاق نیکو و مهارتهای هنریاش، به دستگاه خلافت نزدیک شد و در یک اتفاق، استعدادش در موسیقی آشکار شده و به نوازندگی دائمی در حضور خلیفه مشغول گردید. این مقام، ثروت و رفاهی فراوان برای او به ارمغان آورد.
با حمله مغولان و تغییرات سیاسی، زندگی صفی الدین دچار تحول شد. او برای حفظ جان خود به دستگاه جوینی ها پناه برد و در دارالانشای آنها خدمت کرد. اما از دست دادن حامیان و تغییر اوضاع، او را درگیر مشکلات مالی کرد و نتوانست بدهیهای خود را پرداخت کند.
در نهایت، به دلیل همین مشکلات مالی، به زندان افتاد و در زندان بغداد درگذشت. برخی معتقدند پیکر او در مقبرهالشعرای تبریز آرام گرفته است.
صفی الدین ارموی، علاوه بر هنرمندی برجسته، مروج خط و موسیقی در جهان بود و شاگردان زیادی را تربیت کرد. او نخستین کسی است که به نغمه نگاری نغمات آهنگ یا تصنیف می پردازد و در ابتدا دور ایقاعی و نام مقام ذکر و سپس نغمات را با حروف ابجد و زمان هر نغمه را به وسیله اعداد، زیر همان نغمه می نویسد. در تاریخ آمده که «شیخ صفی الدین ارموی» با نواختن عود در« کاظیم داشی» ارومیه هلاکوخان مغول را به آرامش و خونسردی فرا خوانده است. حتی صفی الدین هنگامی که در اصفهان بوده است یک نوع عود به نام «نزهت» و نوعی سنتور به نام «مُغنی» نیز ساخته که متأسفانه از چگونگی آنها سندی باقی نمانده است.
آثار ارزشمندش همواره مورد توجه اهل فن بوده و میراث هنری او، در سال ۱۴۰۱ به عنوان “روز آواها و نواهای ایرانی و روز بزرگداشت صفی الدین ارموی” در تقویم رسمی کشور ثبت شد تا یاد و خاطره این هنرمند بزرگ گرامی داشته شود. او با نامهای ابوالمفاخر و عبدالمومن نیز شناخته میشد.