در علم جامعهشناسی، نخبگان به افراد برجسته و برگزیدهی جامعه گفته میشود که در حوزههای مختلف علمی، اقتصادی، سیاسی، ورزشی، هنری و… از توانایی ویژهای برخوردارند؛ توانایی و قابلیتی که توسعه کشور در حوزههای مختلف را به ارمغان آورده و محور تحولات و موتور پیشرفت جامعه تلقی میگردد.
در واقع، نخبگان پیشرانان و پیشگامان توسعه بوده و استفاده از ظرفیت آنان در مسیر توسعه پایدار و رفع چالشهای حوزههای مختلف، ضرورتی انکارناپذیر است. ناگفته نماند که نخبگان موفقیتشان را وابسته به پیشرفت جمعی میدانند و غفلت از تکریم آنان، برابر با توقف موتور توسعه جامعه میباشد.
در میان همه بحثهای مطرح درباره جامعه نخبگان، نگهداشت و ارتقای این سرمایههای انسانی و اجتماعی و بسترسازی جهت کاهش مهاجرت آنان به دیگر کشورها، از جمله موضوعات مهم مطرحشده در سالهای اخیر میباشد؛ قشری که بایستی در داخل کشور تعلق مالی داشته باشد و به دور از همه مشکلات ریز و درشت خود، رفع نیازهای کشور را در اولویت امورش قرار دهد.
واضح است که نخبگان، بهعنوان افرادی با پتانسیل و ظرفیتهای مختلف، نیازمند استخدام در دانشگاهها و اشتغال در موقعیتهای شغلی مرتبط با حوزههای تخصصی خود هستند تا ضمن بهرهوری مناسب و عملکرد بالا، با سرعت بیشتری فرآیند ارتقا و توسعه را طی نمایند.
شناسایی و معرفی نخبگان و استعدادهای برتر به شرکتها و صنایع مختلف، راهکار دیگری در راستای تقویت ارتباط آنان با بخش عمدهای از اقتصاد کشور تلقی میگردد.
همچنین تأمین مسکن از دیگر دغدغههای بزرگ نخبگان است و تخصیص زمین یا واحد مسکونی به نخبگان و استعدادهای برتر، زمینهساز آرامش بیشتر آنان در مسیر تولید، نوآوری و علم و فناوری خواهد بود.
در میان دیگر دغدغههای ریز و درشت نخبگان، بیاعتنایی مسئولین به ایدههای این قشر فرهیخته جامعه، از دیگر مشکلاتی است که آنان را درگیر خود کرده است؛ نخبگان، بهعنوان قلب تپنده جامعه، میتوانند نقشی مهم در حل مسائل اساسی کشور ایفا نمایند و عدم پاسخدهی به خواستههای بهحق آنان و بیاعتنایی به طرحهای متنوعشان، دلسردیشان را به همراه دارد. آنان انتظار دارند مسئولین، ضمن ارجدهی به ایدههای نابشان، بهصورت جدی پیگیر عملیاتیسازی طرحهایشان گردند.
نخبگان از برخوردهای سلیقهای بیزار بوده و با گلایه از اینکه ایدههایشان در بیشتر اوقات ارزشگذاری مادی نمیشود، خواهان حمایت در ابعاد مادی و معنوی هستند و معتقدند که توسعه و پیشرفت کشور امری دوطرفه و نیازمند همکاری و تعامل جدی آنان و مسئولین است تا با همکاری و مشارکت یکدیگر، آبادانی و رشد کشور را به ارمغان آورند.
ختم سخن اینکه، توجه همهجانبه و ویژه به قشر نخبگان و تکریم آنان در همه ایام سال، بستری برای شناسایی اندیشههای جدید و تقویت این سرمایههای انسانی و اجتماعی و نویدبخش توسعه روزافزون در همه حوزهها خواهد بود.
به قلم: آذر حاجی زاده