یوکو اونو؛ زنی که هنر را به کنش تبدیل کرد

یوکو اونو متولد ۱۸ فوریه ۱۹۳۳ در توکیو است؛ هنرمندی که پیش از ورودش به دنیای موسیقی پاپ و شهرت جهانی، در قلب جنبش‌های آوانگارد نیویورک دهه ۶۰ می‌تپید. او از نخستین کسانی بود که «ایده» را به‌جای «شیء هنری» در مرکز اثر قرار داد؛ جایی که مشارکت مخاطب، سکوت، بدن، و حتی تخیل بخشی از اثر می‌شد.
اجرای معروفش Cut Piece  -که در آن تماشاگران لباس‌هایش را قیچی می‌کردند- نه یک شوک نمایشی، بلکه بیانی عمیق درباره آسیب‌پذیری زن، خشونت، نگاه ابزاری و قدرت جمع بود. اثری که امروز در تاریخ هنر فمینیستی جایگاهی کلاسیک دارد.
اما یوکو اونو فقط هنرمند گالری‌ها نبود. او همراه جان لنون، هنر را به خیابان، رسانه و سیاست برد. از Bed-in for Peace تا پروژه‌های جهانی صلح، اونو نشان داد هنر می‌تواند ابزار اعتراض آرام اما نافذ باشد؛ اعتراضی که به‌جای فریاد، آگاهی می‌سازد.
سال‌ها تلاش شد نقش او به «زنی که بیتلز را از هم پاشید» تقلیل داده شود؛ روایتی جنسیت‌زده که امروز به‌روشنی زیر سؤال رفته است. تاریخ هنر معاصر اکنون یوکو اونو را به‌عنوان یکی از اثرگذارترین چهره‌های قرن بیستم بازمی‌شناسد — هنرمندی که پیش از بسیاری از مردان هم‌عصرش، مفهوم هنر مشارکتی، مینیمالیسم مفهومی و کنش فرهنگی را زیست.
یوکو اونو بیش از هر چیز نماد این حقیقت است که هنر می‌تواند ساده باشد اما سطحی نباشد؛ آرام باشد اما رادیکال؛ شخصی باشد اما جهانی.
در سالروز تولدش، یادآوری او یادآوری قدرت زنانی است که نه با فریاد، بلکه با تغییر معناهای مسلط، جهان را تکان می‌دهند.

پیام آذربایجان