سرویس خبری پروین بابایی

در جهانی که سرعت، عادت و حواس‌پرتی بر زندگی روزمره سایه انداخته، بسیاری از انسان‌ها به‌تدریج از «زیستن» فاصله می‌گیرند و به مصرف‌کننده لحظه‌ها تبدیل می‌شوند؛ وضعیتی که تنها با بازگشت آگاهانه به اکنون می‌توان از آن عبور کرد.

یلدا که روزگاری آیینی برای کنار هم ماندن و غلبه جمعی بر تاریکی بود، امروز زیر فشار گرانی، فردگرایی و وسوسه دیده‌شدن، آرام‌آرام از یک جشن صمیمی به نمایشی پراضطراب تبدیل شده است؛ جشنی که بیش از «بودن با هم»، در پی «دیده‌شدن» است.

اینکه «سمنو» به نام تاجیکستان در یونسکو ثبت شده، مساله مالکیت تاریخی نیست؛ آینه‌ای است که انفعال ایران را در معرفی و مستندسازی میراث زنده‌اش نشان می‌دهد. در حالی که کشورهای همسایه با جشن‌سازی، مستندسازی و سیاست‌گذاری فرهنگی جلو می‌روند، ایران سنت‌هایش را دارد اما آن‌ها را نشان نمی‌دهد. و همین، بزرگ‌ترین دلیل باخت در رقابت میراث ناملموس است.

در جهانی که خشونت اغلب به محتوای مصرفی تبدیل می‌شود، رسانه‌های رسمی و حرفه‌ای می‌توانند با آگاهی‌بخشی و تحلیل ساختاری، از کالایی‌شدن رنج انسان‌ها جلوگیری کنند.

بحث مهریه در ایران امروز بیش از آنکه به خود مهریه مربوط باشد، به شکاف‌های قانونی در ساختار ازدواج برمی‌گردد؛ شکاف‌هایی که باعث شده این نهاد سنتی نقشی فراتر از کارکرد اصلی‌اش بگیرد و به تنها ابزار جبران محدودیت‌های حقوقی زنان تبدیل شود.

معلولیت نامرئی واقعیتی است که در ظاهر دیده نمی‌شود، اما هر روز بر زندگی افراد اثر می‌گذارد؛ وضعیتی که به‌دلیل پنهان بودنش اغلب جدی گرفته نمی‌شود و همین نادیده‌ماندن، چالش اصلی میلیون‌ها فردی است که با محدودیت‌های خاموش اما واقعی زندگی می‌کنند.

فال در زندگی امروز دیگر یک بازی پیش‌بینی ساده نیست؛ به آیینی روزمره و ابزاری فرهنگی بدل شده که بسیاری برای مدیریت اضطراب، سامان‌دادن به روزشان و بازتاب‌دادن هویت شخصی از آن کمک می‌گیرند؛ از چک‌کردن فال روزانه در گوشی گرفته تا کارت‌های تاروت و لایوهای فال‌گیری، همه نشان می‌دهند که فال در دل سبک زندگی مدرن جا خوش کرده است.

پدیده تازه‌ای در موسیقی ایران شکل گرفته؛ کنسرت‌هایی که نه بر دوش هنر، بلکه بر شانه شهرت می‌ایستند، جایی که «نام خانوادگی» و «اقتصاد توجه» مهم‌تر از کیفیت اجرا عمل می‌کنند.

در سال‌های اخیر، بحث خشونت علیه زنان بیشتر به رفتارهای آشکار، ساختاری یا اجتماعی معطوف بوده است؛ اما در دل بسیاری از خانواده‌ها، نوعی خشونت

دو استاد فلسفه با دو درس ماندگار—پرسشگری درست و سکوتِ آگاهانه—چنان تأثیری بر مسیر فکری و زندگی من گذاشتند که امروز نیز هر انتخاب و هر نگاهی را با یاد آن‌ها شکل می‌دهم؛ درس‌هایی که نشان می‌دهند فلسفه نه در کتاب‌ها، بلکه در شیوه زیستن ما جاری است.