سرویس خبری یادداشت

۹ دی، یادآور خاموشی یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های ادبی و پژوهشی معاصر ایران است؛ زنی که عمر خود را صرف نوشتن، ترجمه و ثبت سهم زنان در فرهنگ و تاریخ این سرزمین کرد.

هشت دی، سالروز تولد زنی‌ست که شعر فارسی را وادار کرد راست بایستد، نفس بکشد و از ترس قضاوت نلرزد. فروغ فرخزاد نه فقط شاعر یک دوره، که آغاز یک صدا بود؛ صدایی که هنوز، بعد از دهه‌ها، تازه و برهنه و زنده است.

۸ دی، زادروز مهری باقری است؛ زبان‌شناسی که پژوهش‌هایش در حوزه زبان فارسی و زبان‌های باستانی ایران، نقش مهمی در شناخت علمی تاریخ زبان و فرهنگ ایرانی داشته است.

۸ دی، سالروز خاموشی محمود فرنام است؛ هنرمندی که با ضرب‌های آرام و پیوسته‌ دایره، نه‌فقط موسیقی که حافظه‌ شنیداری یک قرن را همراهی کرد و نامش به‌عنوان «پدر دایره‌نوازی ایران» در تاریخ موسیقی ماندگار شد.

۵ دی، روزی شد برای خاموشی یکی از صداهای یگانه فرهنگ ایران؛ بهرام بیضایی، هنرمندی که نمایش، سینما و تاریخ را به زبان پرسش و روایت پیوند زد، در غربت چشم از جهان فروبست، اما میراثش همچنان بر صحنه و پرده زنده است.

در پسِ انتقاد از «تناقض‌خواهی زنان»، واقعیتی پنهان است: نظام حقوقی و عرفی ایران به‌گونه‌ای عمل می‌کند که زنان ناچارند بارِ هم‌زمانِ وظایف سنتی و مطالبات مدرن را به دوش بکشند، بی‌آنکه از حقوقی برابر با مردان برخوردار باشند.

آلودگی هوای تبریز دیگر یک بحران فصلی یا دغدغه محیط‌زیستی نیست؛ سوزاندن مازوت در نیروگاه‌ها و صنایع اطراف شهر، زمستان‌ها را به تهدیدی مستقیم برای سلامت شهروندان بدل کرده و مطالبه‌ی «آسمان آبی» را به خواستی حیاتی و فوری تبدیل کرده است.

در تبریز، شهری با پیشینه‌ی کهن تجاری و فرهنگی، همزمانی کریسمس با فصل سرد زمستان و فضای بازارهای پررونق، تصویری یگانه خلق کرده است. این جشن دیگر تنها در کلیساهای تاریخی ارامنه جریان ندارد؛ ردپای رنگین آن در ویترین مغازه‌ها، دورهمی‌های دوستانه و حتی شیرینی‌های محلی دیده می‌شود. گویی شهر، کریسمس را به رنگ زمستان خود درآورده است.

سوم دی‌ماه، سالروز درگذشت محمدحسین سلیمی‌نمین، اندیشمند و استاد برجسته‌ای است که با بنیان‌گذاری نوآوری نظام‌یافته و ترویج دانش حل مسئله، نقش ماندگاری در تحول آموزش عالی، مهندسی و ارتباط دانشگاه با صنعت در ایران ایفا کرد.

یکم دی‌ماه، زادروز خدیجه افضل‌وزیری، فعال حقوق زنان و روزنامه‌نگار پیشگام است؛ زنی که در امتداد راه مادرش، بی‌بی‌خانم استرآبادی، آموزش، آگاهی و قلم را به سلاحی برای دفاع از حقوق زنان در روزگار محدودیت و تبعیض تبدیل کرد.