به گزارش پیام آذربایجان، دکتر علیرضا رحیمی روز دوشنبه در همایش «آینده جمعیت ایران در نگاه صاحبنظران علوم اجتماعی» با اشاره به وضعیت نگرانکننده ترکیب جمعیتی کشور اظهار کرد: «نرخ باروری در دهه ۴۰ شمسی ۷.۲ بود که این رقم در سال ۱۴۰۰ به ۱.۷ رسیده و امسال نیز کمتر از آن است.»
وی با اشاره به قوانین مرتبط با تنظیم خانواده و جوانی جمعیت در سالهای گذشته، تصریح کرد: «اگر نتوانیم رصد صحیحی از تغییرات اجتماعی داشته باشیم، سیاستگذاری درست با آیندهپژوهی انجام نمیگیرد. امروز کشور ما بیش از هر چیز به عقلانیت علم و سیاستگذاری مبتنی بر آیندهنگری نیاز دارد.»
رحیمی ادامه داد: «همهجا بحث از افزایش نرخ رشد جمعیت میشود، در حالی که ابتدا باید به تثبیت شرایط حال برسیم و آنچه داریم را از دست ندهیم.»
وی با انتقاد از نبود تناسب میان نظام آموزش عالی و نیازهای واقعی جامعه گفت: «دانشگاهها بر اساس نیازها تنظیم نشدهاند» و افزود: «رشتهها و تحصیلات بر اساس نیاز جامعه تعیین نشده است، در حالی که کشور نیاز به مراکزی دارد که تصمیمساز باشند و آینده را ارزیابی کرده و بر اساس آن کارها را پیش ببرند.»
معاون جوانان وزیر ورزش و جوانان با تأکید بر اینکه هنوز فرصت برای بهرهگیری از ظرفیت جمعیت جوان باقی است، خاطرنشان کرد: «هنوز پنجره جمعیتی جوان را داریم و این فرصت مهیا شده تا از اندک ظرفیت باقیمانده نهایت بهره را ببریم و از این فرصت طلایی استفاده کنیم که اگر بهره نبریم و نرخ رشد به مقدار کافی بالا نرود، فرصت تاریخی از دست میرود.»
برای جایگزینی جمعیت، نرخ باروری باید به ۲.۱ برسد
در ادامه این همایش، معاون سیاسیـاجتماعی استاندار آذربایجان شرقی نیز با اشاره به روندهای نگرانکننده جمعیتی در کشور اظهار کرد: «در حوزه جمعیت با نرخ رشد منفی مواجه هستیم، ولی مجموعه زحمات اساتید حوزه علوم اجتماعی ما را امیدوار میکند تا از این چالشی که آینده را تهدید میکند نیز عبور کنیم.»
مرتضی محمدزاده با بیان اینکه جمعیت، زیربنای توسعه هر کشور محسوب میشود، افزود: «ما از دهه ۱۳۳۰ به بعد با فراز و فرودهایی در موضوع جمعیت مواجه بودیم و امروز با مسئله حرکت سریع به سمت پیر شدن جامعه دستوپنجه نرم میکنیم؛ آیندهای که ساختار جمعیتی ما را به سرعت و شدت تغییر میدهد.»
وی با تشریح عوامل مؤثر بر تغییر ساختار جمعیتی ادامه داد: «نخست، موضوع ارتقای شاخصهای سلامت است و در دهههای اخیر امید به زندگی در کشور ما افزایش قابلتوجهی داشته و متوسط امید به زندگی ۷۶ سال است که باعث شده نرخ مرگومیر پایین و جمعیت به سمت پیری برود.»
محمدزاده عامل دوم را کاهش نرخ باروری دانست و گفت: «در دهه ۱۳۶۰ به ازای هر مادر ۶ باروری داشتیم، ولی امروز این عدد بهشدت کاهش یافته و به ۱.۶ رسیده است، در حالی که برای جایگزینی جمعیت حداقل باید به ۲.۱ برسد.»
وی در پایان تأکید کرد: «امروز با پیر شدن جمعیت و افزایش امید به زندگی، شهرها و روستاها بستری برای پذیرایی از این جمعیت ندارند و حتی برنامهای برای بهرهگیری از ظرفیت این جمعیت باتجربه نداریم.»