پوران فرخزاد از آن دست چهرههایی بود که نامش آرام و بیهیاهو، اما عمیق و ماندگار در حافظه فرهنگی ایران نقش بسته است. شاعر، نویسنده، مترجم و روزنامهنگاری که از سالهای نخست زندگی، با کتاب و زبان و اندیشه انس گرفت و مسیر زیست فکریاش را زودتر از بسیاری همنسلانش پیدا کرد. آموختن خواندن پیش از ورود به مدرسه و یادگیری زبان انگلیسی از کودکی، نشانههایی زودهنگام از ذهنی جستوجوگر و علاقهای جدی به دانستن بود.
او در سالهایی رشد کرد که جامعه ایرانی درگیر تحولات سیاسی و اجتماعی عمیق بود و همین بستر، نگاه پرسشگر و حساسش را نسبت به جایگاه زن، تاریخ و فرهنگ شکل داد. استعداد ادبیاش از دوران دبستان آشکار شد و بهتدریج در انجمنهای فرهنگی و محافل ادبی، پرورش یافت. اما آنچه پوران فرخزاد را از بسیاری متمایز میکند، تمرکز پیگیر و نظاممند او بر «زن» بهمثابه یک سوژه تاریخی و فرهنگی است؛ نه صرفاً در قالب شعر، بلکه در پژوهش، نقد و دانشنامهنویسی.
آثار متعدد او درباره زنان ایران و جهان، از جمله دانشنامهها، گزیدهها و جستارهای تحلیلی، تلاشی جدی برای بازخوانی تاریخ از زاویهای مغفولمانده است. او با وسواس پژوهشی و نگاهی مستقل، کوشید نقش زنان را از حاشیه به متن بیاورد و نشان دهد فرهنگ ایران، بدون حضور فعال و خلاق زنان، قابل فهم نیست. در کنار این مسیر، پرداختن به شعر و اندیشه شاعران بزرگ معاصر و بررسی «نشان زن» در آثار آنان، بُعد دیگری از دغدغه فکری او را نمایان میکند.
پوران فرخزاد همچنین در حوزه ترجمه، پلی میان ادبیات ایران و جهان ساخت و با برگردان آثار داستانی و فکری، افقهای تازهای را پیش روی مخاطب فارسیزبان گشود. تنوع آثارش ـ از شعر و داستان تا پژوهش تاریخی و نقد ادبی ـ نشان میدهد با نویسندهای تکبعدی روبهرو نیستیم، بلکه با اندیشمندی مواجهایم که نوشتن را ابزار فهم جهان میدانست.
۹ دی، نه فقط سالروز درگذشت یک نویسنده، بلکه فرصتی برای بازخوانی میراث فکری زنی است که بیادعا، اما پیوسته، برای ثبت حافظه فرهنگی زنان ایران قلم زد؛ میراثی که همچنان قابل رجوع، الهامبخش و زنده است.