کارمن هررا در سال ۱۹۱۵ در هاوانا، پایتخت کوبا، به دنیا آمد و در سال ۲۰۲۲ در نیویورک درگذشت. او که از مهمترین چهرههای هنر انتزاعی هندسی و مینیمالیسم در نیمه دوم قرن بیستم به شمار میرود، همواره بر «پالایش و حذف هر آنچه ضروری نیست» تأکید داشت؛ رویکردی که به گفته خودش، در مرکز نقاشیهایش قرار گرفته بود. گرایش به سادگی صوری در کنار استفاده پرقدرت از رنگ، به یکی از ویژگیهای اصلی آثار او تبدیل شد.
هررا در دهههای ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ میان هاوانا و پاریس زندگی کرد و در سال ۱۹۵۴ بهطور دائم به نیویورک نقل مکان کرد. او در سالهای ۱۹۳۸ و ۱۹۳۹ در دانشگاه هاوانا معماری خواند و سپس، از سال ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۳، در لیگ دانشجویان هنر نیویورک به تحصیل هنرهای زیبا پرداخت. در همین دوره با هنرمندان اکسپرسیونیسم انتزاعی، از جمله بارنت نیومن و الزورث کلی، آشنا شد.
هررا بین سالهای ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۲ در پاریس بهتدریج شناخته شد و در نمایشگاه سالانه «سالن واقعیتهای نو» شرکت کرد؛ رویدادی که جریانهای گوناگون هنر انتزاعی، از هنر کنکرت و هندسی تا شکلهای بازنمایی figurative با ارجاعات ضمنیتر، را معرفی میکرد. علاقه او به سوپرماتیسم کازیمیر مالویچ و آثار پیت موندریان، و همچنین جنبش «دِ استایل»، در شکلگیری زبان بصریاش نقش مهمی داشت. این جریانها بر رنگها و فرمهای ناب و ترکیببندیهای ریاضیوار و پویا تأکید میکردند. هررا نیز بهتدریج فرمهای درهمتنیده و بیانگرانه آثار اولیهاش را کنار گذاشت و به سوی الگوهای مثلثی کشیده با مرزهایی دقیق روی آورد.
یکی از مهمترین مجموعههای او، Blanco y Verde، به معنای «سفید و سبز»، در فاصله سالهای ۱۹۵۹ تا ۱۹۷۱ و پس از بازگشتش به نیویورک شکل گرفت. در این مجموعه، تقارن و عدم تقارن، تنشهای فضایی و ریتم بصری جایگاهی محوری دارند. خطوط تیز در کنار سطوح یکدست با تضاد رنگی چشمگیر، به نقاشیهای مینیمالیستی او پویایی میبخشند. در آثار هررا، حذف عناصر غیرضروری به معنای فقدان بیان نیست؛ بلکه نظم هندسی و روابط میان رنگ و فرم، خود به ابزار اصلی انتقال انرژی و حرکت بصری تبدیل میشوند.
با وجود استمرار فعالیت هنری هررا، جهان هنر که در آن زمان تحت سلطه مردان و جریانهای انتزاعی مردانه بود، برای دههها توجه چندانی به آثار او نشان نداد. او نزدیک به شش دهه به نقاشی ادامه داد، اما بهندرت آثارش را در معرض دید عموم قرار میداد. هررا نخستین تابلوی خود را در سال ۲۰۰۴، در ۸۹سالگی، فروخت. از آن زمان، سرانجام توجه و موفقیتی را به دست آورد که سالها از آن محروم مانده بود.
موزه هنر آمریکایی ویتنی در سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ نمایشگاه مروری مهمی با عنوان Carmen Herrera: Lines of Sight، به معنای «کارمن هررا: خطوط دید»، به آثار او اختصاص داد. پس از آن، مهمترین موزههای بینالمللی نیز سهم اساسی او را در گسترش هنر انتزاعی و مینیمالیسم به رسمیت شناختند.
هررا حتی در سال ۲۰۱۹، در ۱۰۴سالگی، همچنان هر روز نقاشی میکرد. او ابتدا طرحهای خود را با مداد روی کاغذ شطرنجی میکشید، سپس آنها را با ماژیک روی کاغذ پوستی منتقل میکرد و در مرحله بعد، طرح را در ابعادی بزرگتر اجرا میکرد. آثار متأخر او نیز مانند کارهای پیشینش، پیوند میان انتزاع هندسی و بیانگری رنگ را حفظ میکردند؛ پیوندی که هویت هنری او را شکل داده است.
پیام آذربایجان
