پیاده‌رو، بخشی از خیابان نیست که بتوان هر زمان جایی برای توقف خودرو پیدا نکردیم، آن را به پارکینگ تبدیل کنیم. پیاده‌رو حق مردم است؛ حقی ساده و طبیعی برای اینکه بتوانند بدون مانع، با امنیت و آرامش در شهر رفت‌وآمد کنند.
همان‌طور که خودرو برای عبور از خیابان مسیر مشخصی دارد، شهروند هم حق دارد مسیر مشخص و امنی برای حرکت در پیاده‌رو داشته باشد. اما کافی است چند قدم در بعضی خیابان‌ها راه برویم تا ببینیم این حق ساده چگونه زیر چرخ خودروها نادیده گرفته می‌شود؛ خودروهایی که بخشی از پیاده‌رو را اشغال کرده‌اند و عابر را مجبور می‌کنند برای ادامه مسیر وارد خیابان شود.
مسئله فقط سخت شدن رفت‌وآمد نیست؛ گاهی یک خودرو که روی پیاده‌رو متوقف شده، می‌تواند برای یک شهروند نابینا، سالمند، کودک یا فرد دارای معلولیت، به یک مانع جدی و حتی خطرناک تبدیل شود. برای کسی که مسیرش را با عصای سفید پیدا می‌کند یا برای فردی که با ویلچر تردد دارد، چند ده سانتی‌متر فضای اشغال‌شده، معنای متفاوتی با آنچه برای یک راننده دارد.
در این میان، موضوع خودروهایی که بعضی نمایشگاه‌های اتومبیل برای نمایش یا فروش در حاشیه و حتی روی مسیر عبور عابران قرار می‌دهند نیز نیازمند توجه جدی‌تر است. پیاده‌رو ویترین نمایشگاه خودرو نیست و نمی‌توان حق عمومی شهروندان را به خاطر فعالیت یک واحد صنفی نادیده گرفت.
البته مسئله فقط برخورد با یک خودرو یا یک راننده نیست؛ مسئله، فرهنگ احترام به حق دیگران و اجرای جدی قانون در فضای شهری است. وقتی اشغال پیاده‌رو عادی شود، به‌تدریج این تصور شکل می‌گیرد که حق عبور عابر، در برابر راحتی خودرو اهمیت کمتری دارد؛ در حالی که شهر برای انسان‌ها ساخته شده است، نه اینکه انسان‌ها برای خودروها از مسیر خود کنار بروند.
انتظار از مدیریت شهری و دستگاه‌های مسئول این است که با چنین مواردی، به‌ویژه در نقاط پرتردد و مسیرهای مورد استفاده افراد دارای معلولیت، جدی‌تر برخورد کنند و اجازه ندهند پیاده‌روها به پارکینگ موقت یا فضای اختصاصی کسب‌وکارها تبدیل شوند.
شهروند، برای عبور از شهرش نباید عذرخواه باشد. پیاده‌رو حق اوست؛ حقی که باید دیده شود، حفظ شود و اگر کسی آن را نادیده گرفت، قانون نیز از کنار آن بی‌تفاوت عبور نکند.
به قلم: فاطمه تیزجنگ
پیام آذربایجان