سرویس خبری یادداشت

سگ‌ها، همراه وفادار انسان‌ها از دیرباز، امروز هم با سرگردانی، آسیب‌پذیری و تضاد رفتار انسان‌ها مواجه‌اند؛ موجوداتی که وابسته به ما هستند، اما همچنان قربانی تصمیم‌ها، محدودیت‌ها و خطرات محیط شهری‌اند.

با وجود آن‌که تبریز مهد تولد نخستین سینمای ایران و زادگاه یکی از چهره‌های پیشگام این هنر، «خان‌بابا معتضدی» است، اما آمارهای رسمی سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهند که این شهر در میان کلان‌شهرهای ایران، پایین‌ترین میزان مراجعه به سینما را دارد. این در حالی است که سینما، نه‌تنها ابزاری برای سرگرمی، بلکه یکی از قدرتمندترین ابزارهای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی در جهان امروز شناخته می‌شود. بررسی روند شکل‌گیری سینما در ایران و مقایسه آن با سینمای کشورهای منطقه از جمله ترکیه، نشان می‌دهد که فاصله‌ای معنادار در استفاده از ظرفیت‌های این صنعت بین ما و آن‌ها شکل گرفته است. آیا زمان آن نرسیده که دوباره از تبریز، خاستگاه نخستین سینمای ایران، جریانی نو در بازآفرینی این هنر آغاز شود؟

۲۳ شهریور زادروز میمنت میرصادقی (ذوالقدر) است؛ شاعر و ادیبی که تخلص “آزاده” را برگزید و در طول عمر پربار خود، در سکوت و استمرار، از شاعران برجسته‌ زن معاصر ایران شد. نگاهی کوتاه به زندگی و آثار او، تصویری روشن از تعهد هنری، نگاه انسانی و پیوند ژرف با طبیعت را به ما نشان می‌دهد.

ورود شمار قابل توجهی از شهروندان عراقی به تبریز، به‌ویژه برای تحصیل، نگاه‌ها را متوجه این پدیده کرده است. شهری که تاریخی طولانی در تجارت و تعاملات فرهنگی دارد، اکنون با پرسشی جدی روبه‌روست: آیا این موج تازه مهاجرت فرصتی برای رشد و رونق است یا تهدیدی برای منابع و هویت شهری؟

۲۰ شهریور، سالروز درگذشت پری صابری است؛ بانویی که بیش از شش دهه در تئاتر ایران زیست، نوشت، ساخت، آفرید و صحنه را به معبدی برای اسطوره، عرفان و شعر بدل کرد. او را نمی‌توان تنها یک کارگردان نامید؛ صابری پیونددهنده ادبیات کلاسیک ایران با تئاتر مدرن بود، زنی که در تمام سال‌های دشوار، دست از صحنه برنداشت.

۲۰ شهریور، زادروز مهرزمان فخار منفرد است؛ نگارگر برجسته‌ای که با ذوق و دقت زنانه‌اش در هنرهای سنتی ایرانی، به‌ویژه در رشته گل و مرغ، اثری ماندگار در عرصه نگارگری معاصر به‌جا گذاشت. هنرمندی که نه‌تنها خالق آثار فاخر بود، بلکه داور، مربی، و الهام‌بخش نسل جوان هنرمندان ایران نیز به‌شمار می‌رفت.

۱۸ شهریور، سالروز تولد و درگذشت دکتر تاج‌زمان دانش است؛ بانویی اندیشمند، حقوق‌دان و مصلح اجتماعی که با دانش، تجربه و دغدغه انسانی‌اش، ساختار زندان‌ها و نگاه به مجرمان را در ایران دگرگون کرد. او از نخستین زنانی بود که در حوزه «کیفرشناسی» و «حقوق زندانیان» صاحب‌نظر شد و اثر گذاشت.

حادثه دردناک و تکان‌دهنده کشتار یک خرس قهوه‌ای ماده و دو توله‌اش در سمیرم، نه‌تنها موجی از اندوه و خشم در میان مردم به پا کرد، بلکه به نقطه عطفی در شکل‌گیری جنبش‌های مدنی برای حمایت از حیوانات در ایران تبدیل شد. این رویداد تلخ، سرانجام به نام‌گذاری ۲۰ شهریور به‌عنوان «روز ملی مبارزه با خشونت علیه حیوانات» انجامید؛ روزی برای یادآوری لزوم همزیستی مسالمت‌آمیز با دیگر جانداران و مقابله با بی‌رحمی علیه آن‌ها.

۱۵ شهریور، سالروز درگذشت لیلی آهی، معروف به لیلا ایمن، از مؤسسان شورای کتاب کودک و یکی از چهره‌های بی‌ادعای اما تأثیرگذار در مسیر شکل‌گیری و گسترش ادبیات کودک در ایران است؛ زنی که همگام با توران میرهادی، سنگ‌بنای نهادی را گذاشت که دهه‌ها چراغ راه نویسندگان، مربیان و ناشران کودک و نوجوان بود.

تهمینه میلانی، فیلمساز، فیلمنامه‌نویس، معمار و کنشگر اجتماعی، امروز ۱۵ شهریور، شمع تولد ۶۵ سالگی‌اش را خاموش می‌کند. زنی که هیچ‌گاه در قاب محدود کلیشه‌ها نماند و بی‌هراس، دوربینش را به سمت تاریکی‌های ناگفته جامعه گرفت. میلانی، بی‌آنکه دروغ بگوید یا ریا بورزد، سال‌هاست از زنان، از انسان، از زخم‌های باز تاریخ این سرزمین سخن می‌گوید.