طبق گزارش صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، در حال حاضر، جهان بیش از 1.1 میلیارد دختر زیر 18 سال را در خود جای داده است. امروزه از هر 3 دختر، 2 دختر در دبیرستان ثبت نام میکنند، در حالی که در سال 1998 این نسبت، 1 از 2 دختر بود. به لطف دسترسی بهتر به مراقبتهای بهداشتی، غذا، آموزش و فرصتهای اقتصادی، انتظار میرود دخترانی که امروز به دنیا میآیند، بهطور متوسط نزدیک به هشت سال بیشتر از دخترانی که در سال 1995 متولد شدهاند زندگی کنند. اما این پیشرفت هنوز بسیار کند و شکننده است. بهعنوان مثال در افغانستان، فرمان طالبان که دختران و زنان را از تحصیل در دبیرستان یا ورود به نیروی کار منع میکند، دو دهه پیشرفت آموزشی و اقتصادی را تضعیف کرده است. همینطور لغو اخیر حقوق باروری توسط دادگاه عالی ایالات متحده به این معنی است که دختران و زنان جوان در ایالات متحده اکنون از حقوق کمتری نسبت به مادران و مادربزرگهایشان در سن خود برخوردار هستند. تقریباً در تمام کشورها دختران مسئولیت نامتناسبی در قبال کار خانگی، از جمله مراقبت از کودکان، افراد مسن یا بیمار دارند. همچنین دختران نسبت به پسران ساعات بیشتری را صرف کارهای خانه میکنند.
با این حال دختران و زنان جوان در سرتاسر جهان بهعنوان مدافعان حقوق بشر و عوامل مبارزه برای جوامع عادلانهتر ظاهر شدهاند و فعالیت آنان کمکهای منحصر به فردی به پیشبرد برابری جنسیتی و حقوق بشر داشته است. دختران بیش از هر زمان دیگری در تاریخ بشر در حال آموزش هستند. در واقع، بین سالهای 1995 تا 2018، تعداد دختران و زنان جوان بیسواد بین 15 تا 24 سال تقریباً به نصف کاهش یافته است و فناوری با ارائه پلتفرمهای آنلاین قدرتمند به این دستاوردهای آموزشی سرعت میبخشد؛ به طوری که از هر 10 دختر و زن جوان، 9 نفر بهطور منظم با موضوعات اجتماعی آنلاین درگیر میشوند. آموزش از آنها در برابر آسیبهای مختلف محافظت میکند و به آنان نوید آیندهای روشنتر میدهد. هرچند شرایط همواره مطلوب نیست و برخی بحرانها همواره میتوانند موقعیت زنان را تهدید کنند. همچنین تا رسیدن به وضعیت ایدهآل مسیری طولانی باقی است. یکی از مسائل مربوط به زنان سلامت جنسی و باروری است. سالانه هفت میلیون دختر زیر 18 سال زایمان میکنند و حدود 70000 زن به دلیل عوارض بارداری یا زایمان جان خود را از دست می دهند و این دومین عامل مرگ و میر دختران 15 تا 19 ساله در سراسر جهان است. امروزه بیش از 1.2 میلیارد دختر و زن در سنین باروری در کشورها و مناطقی زندگی میکنند که محدودیتهایی برای دسترسی به سقط جنین ایمن دارند. 102 میلیون نفر دیگر در مکانهایی زندگی میکنند که سقط جنین ممنوع است. در حالی که ازدواج کودکان در سه دهه گذشته کاهش یافته است، از هر 5 دختر در سراسر جهان 1 نفر قبل از 18 سالگی ازدواج میکند. این دختران بیشتر احتمال دارد مدرسه را ترک کنند یا از مدرسه کنار گذاشته شوند و به گفته یونیسف این زنان از بارداریهای پیچیده رنج میبرند و انزوای اجتماعی و خشونت مبتنی بر جنسیت را تجربه میکنند.
وقتی صحبت حقوق برابر برای دختران به میان میآید، منظور، وضع قوانین بهتر برای حمایت از حقوق دختران، اصلاح یا حذف موارد مضر یا تبعیضآمیز و به چالش کشیدن و تغییر آن دسته از هنجارهای اجتماعی است که دختران را عقب نگه میدارد و امروزه دختران و زنان جوان، این حرکتها را به پیش میبرند.
به قلم: پروین بابایی