روح‌الله متفکرآزاد در جمع اعضای سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی به پرسش‌ها و مطالبات دانشجویان دانشگاه‌های مختلف استان پاسخ داد.
نشست اعضای سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی با روح‌الله متفکرآزاد، نماینده مردم تبریز، اسکو و آذرشهر و عضو هیئت‌رئیسه مجلس شورای اسلامی، با محوریت مسائل دانشگاهی، محیط زیست، اشتغال، آموزش، پژوهش و رسانه برگزار شد.
در این نشست، دانشجویان به بیان دغدغه‌های خود درباره افزایش پویایی دانشگاه‌ها، تقویت فرهنگ محیط زیستی، کمبود اندیشکده‌ها و پژوهشکده‌ها در تبریز، توسعه همکاری با مرکز پژوهش‌های مجلس، توجه به علوم انسانی، حمایت از رسانه‌ها و بهبود کیفیت آموزش‌های مجازی و… پرداختند.
نوزایی و بازنگری در الگوهای حکمرانی پس از جنگ
متفکرآزاد با اشاره به تحولات اخیر کشور، بر ضرورت بازنگری در الگوهای اقتصادی، اجتماعی، آموزشی و مدیریتی تأکید کرد و گفت: جمهوری اسلامی ایران برای ورود به مراحل بعدی پیشرفت به نوزایی و جهش‌های جدید نیاز دارد و این موضوع در بیانیه گام دوم انقلاب نیز مورد توجه قرار گرفته است.
وی با بیان اینکه کشور هنوز به‌طور کامل از شرایط تهدید عبور نکرده است، اظهار کرد: هرچند از مرحله‌ای که طرف مقابل می‌توانست تهدیدی موجودیتی ایجاد کند عبور کرده‌ایم، اما هنوز نمی‌توان گفت به شرایط کاملاً آرام رسیده‌ایم.
این نماینده مجلس با اشاره به تفاوت هزینه‌های نظامی ایران و آمریکا افزود: در شرایطی که هزینه‌های نظامی آمریکا حدود ۱۵۰۰ میلیارد دلار و هزینه نظامی ایران در حدود ۱۰ میلیارد دلار عنوان می‌شود، کشور توانسته است در برابر طرف مقابل ایستادگی کند.
وی با تأکید بر نقش ظرفیت‌های تمدنی، هوش ایرانی و اسلامی و موقعیت‌های ژئوپلیتیکی کشور گفت: تنگه هرمز یکی از ظرفیت‌های راهبردی ایران است و باید از موقعیت‌های جغرافیایی و اقتصادی کشور در معادلات آینده به‌درستی استفاده کنیم.
متفکرآزاد همچنین تأکید کرد که صلح بدون عدالت معنای کاملی ندارد و نخبگان باید برای نظم آینده جهان، معیارهای عدالت، بهره‌برداری از منابع و محدودیت‌های قدرت، چارچوب‌های فکری تازه‌ای ارائه دهند.
محیط زیست؛ ضرورت پرهیز از اسراف و تخریب منابع
این نماینده مجلس با اشاره به مسئولیت انسان در برابر محیط زیست و منابع طبیعی اظهار کرد: برخورداری از ظرفیت‌های طبیعی به معنای مجاز بودن اسراف و تخریب منابع نیست.
وی با اشاره به آموزه‌های قرآنی درباره شکرگزاری، رعایت حقوق دیگران و پرهیز از کفران نعمت افزود: بهره‌برداری از منابع باید با مسئولیت‌پذیری همراه باشد و نمی‌توان از ارزش‌های دینی سخن گفت، اما در عمل به تخریب منابع طبیعی و تضییع حقوق دیگران پرداخت.
متفکرآزاد همچنین نقش نخبگان و دانشگاهیان را در طراحی الگوهای بومی حکمرانی مهم دانست و بر ضرورت ارائه راهکارهای تازه برای مسائل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و مدیریتی کشور تأکید کرد.
مدیریت منابع انرژی و ضرورت کاهش آلودگی هوا
متفکرآزاد در پاسخ به پرسش‌های دانشجویان درباره سوخت و آلودگی هوا، با اشاره به هزینه‌های بالای مصرف سوخت مایع در نیروگاه‌ها اظهار کرد: برآوردها نشان می‌دهد سالانه حدود ۹.۵ میلیارد دلار گازوئیل در نیروگاه‌های کشور مصرف می‌شود؛ درحالی‌که تأمین حدود ۳.۵ میلیارد دلار گاز برای جایگزینی این سوخت، با فرض امکان فروش گازوئیل مصرف‌نشده، می‌تواند حدود شش میلیارد دلار صرفه‌جویی به همراه داشته باشد.
وی با اشاره به برخورداری ایران از ذخایر عظیم گازی افزود: با وجود تولید روزانه حدود یک میلیارد مترمکعب گاز، کشور در فصل زمستان برای تأمین نیاز صنایع با محدودیت مواجه می‌شود. همچنین ظرفیت اسمی تولید برق کشور حدود ۱۰۰ هزار مگاوات است، اما همچنان چالش‌هایی در تأمین برق و گاز وجود دارد.
این نماینده مجلس با تأکید بر ضرورت اصلاح نظام توزیع و مصرف منابع گفت: باید بررسی کنیم چرا کشوری با این میزان منابع طبیعی، در حوزه‌هایی مانند برق، گاز، بنزین و آب با کمبود روبه‌رو است. بخشی از مسئله به الگوی مصرف بازمی‌گردد، اما مدیریت منابع و نظام توزیع نیز باید مورد بازنگری قرار گیرد.
وی همچنین با اشاره به تولید روزانه بیش از ۱۰۰ میلیون لیتر بنزین در کشور خاطرنشان کرد: با وجود این میزان تولید، همچنان بخشی از نیاز کشور از طریق واردات تأمین می‌شود. منابعی که برای واردات بنزین هزینه می‌شود، در صورت مدیریت صحیح می‌تواند ظرفیت قابل‌توجهی برای تقویت بودجه نظامی یا بهبود وضعیت معیشتی مردم ایجاد کند.
کنکور، مدرک‌گرایی و ضرورت توسعه آموزش‌های مهارتی
متفکرآزاد در پاسخ به پرسش‌های دانشجویان درباره کنکور اظهار کرد: مسئله کنکور تنها به شیوه برگزاری آزمون مربوط نیست، بلکه ابعاد اقتصادی و اجتماعی نیز دارد. حتی با افزایش تأثیر معدل در پذیرش دانشگاه‌ها، ممکن است رقابت از کنکور به امتحانات نهایی منتقل شود.
وی افزود: وقتی جوانان سال‌های طولانی را برای ورود به رشته‌های خاص سپری می‌کنند، ممکن است در سنین ۳۰ تا ۳۵ سالگی همچنان با مشکلاتی مانند بیکاری، تأخیر در ازدواج و دشواری تأمین مسکن روبه‌رو باشند. بنابراین، باید ارتباط میان نظام آموزشی، بازار کار و نیازهای جامعه مورد بازنگری قرار گیرد.
این نماینده مجلس با تأکید بر توسعه نظام مهارتی گفت: افراد باید متناسب با استعداد و توانایی خود آموزش ببینند و بتوانند در سن مناسب وارد بازار کار شوند. چه اشکالی دارد فردی در سن ۱۵ سالگی مهارتی بیاموزد که امکان کسب درآمد و استقلال اقتصادی را برای او فراهم کند؟
وی با اشاره به گرایش خانواده‌ها به رشته‌هایی مانند پزشکی، دندان‌پزشکی و داروسازی خاطرنشان کرد: تا زمانی که موفقیت اقتصادی و اجتماعی تنها از مسیر ورود به چند رشته خاص تعریف شود، رقابت برای ورود به این رشته‌ها ادامه خواهد داشت.
متفکرآزاد همچنین با اشاره به گسترش هوش مصنوعی، ویدئوهای آموزشی و ابزارهای تعاملی اظهار کرد: تحولات فناوری، شیوه یادگیری را تغییر داده‌اند و نظام آموزشی باید درباره ساختار آموزش عمومی، مدت تحصیل و مسیرهای یادگیری متناسب با استعدادهای مختلف بازنگری کند.
بازآرایی علوم انسانی و تقویت اندیشکده‌ها
وی با اشاره به ضرورت اصلاح رشته‌های دانشگاهی گفت: رشته‌های علوم انسانی باید متناسب با نیازهای جامعه و بازار کار بازطراحی شوند. این بازنگری باید ظرفیت پذیرش، رشته‌محل‌ها و ساختار دانشگاه‌ها را نیز در بر بگیرد.
متفکرآزاد با تأکید بر اهمیت فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی، افزود: نظام آموزشی باید خود را با تحولات جهانی هماهنگ کند و محتوای آموزشی و روش‌های یادگیری را متناسب با شرایط جدید تغییر دهد.
وی با اشاره به ضرورت تقویت اندیشکده‌ها اظهار کرد: در مجلس یازدهم، با همکاری نمایندگان، زمینه قانونی فعالیت اندیشکده‌ها در برنامه هفتم پیشرفت فراهم شد. اکنون باید از این ظرفیت برای تقویت نقش اندیشکده‌ها در سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری استفاده کرد.
این نماینده مجلس با اعلام آمادگی برای کمک به ارتباط اندیشکده‌های دانشجویی با مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی گفت: می‌توان زمینه تعریف پروژه‌های مشترک و استفاده از نتایج پژوهش‌های دانشجویی در فرآیند تصمیم‌گیری و قانون‌گذاری را فراهم کرد. و همچنین افزود میتوانید نمایندگی اندیشکده ها و پژوهشکده های تهران را نیز در تبریز ایجاد کنید .
وی همچنین با اشاره به سامانه نظام ایده‌ها و نیازها موسوم به «نان»، بر ضرورت ایجاد ارتباط دوسویه میان دانشگاه و صنعت تأکید کرد و افزود: صنایع باید برای رفع نیازهای خود از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها استفاده کنند. بهره‌گیری از مشوق‌های مالیاتی و ظرفیت‌های قانونی نیز می‌تواند انگیزه بنگاه‌ها را برای سرمایه‌گذاری در پژوهش افزایش دهد.
دانشگاه‌ها باید به مراکز تولید ثروت و حل مسئله تبدیل شوند
متفکرآزاد با تأکید بر تغییر نگاه به کارکرد دانشگاه‌ها اظهار کرد: خروجی دانشگاه نباید صرفاً نیرویی باشد که به دنبال استخدام است؛ بلکه دانش‌آموختگان باید بتوانند از تخصص خود برای تولید محصول، راه‌اندازی کسب‌وکار، حل مشکلات صنعت و ایجاد اشتغال استفاده کنند.
وی با اشاره به مشکلات اشتغال فارغ‌التحصیلان و پژوهشگران گفت: باید پژوهشگری به‌عنوان یک شغل مستقل به رسمیت شناخته شود تا افراد بتوانند بدون الزام به استخدام دانشگاهی یا عضویت در هیئت علمی، پروژه‌های علمی و صنعتی دریافت کنند و از مزایایی مانند بیمه برخوردار شوند.
این نماینده مجلس افزود: ایجاد مسیرهای شغلی متنوع برای پژوهشگران می‌تواند به استفاده بهتر از ظرفیت‌های علمی کشور و تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت کمک کند.
مناظرات دانشجویی و تقویت فرهنگ گفت‌وگو
متفکرآزاد با اشاره به اهمیت مناظرات دانشجویی گفت: هدف از این برنامه‌ها تنها تولید ایده نیست، بلکه ایجاد زمینه فهم متقابل و تمرین گفت‌وگو میان دانشجویان با دیدگاه‌های متفاوت نیز اهمیت دارد.
وی افزود: دانشجویان باید بتوانند بدون توهین و درگیری، دیدگاه‌های مخالف خود را بیان کنند و از طریق منطق و استدلال به تفاهم برسند. چنین تجربه‌هایی می‌تواند در تقویت فرهنگ گفت‌وگو و بهبود روابط اجتماعی مؤثر باشد.
کار تیمی؛ فرهنگی که باید از کودکی شکل بگیرد
متفکرآزاد با تأکید بر اهمیت فرهنگ کار تیمی اظهار کرد: همکاری گروهی صرفاً یک رفتار نیست، بلکه فرهنگی است که باید از سنین پایین در افراد شکل بگیرد.
وی با انتقاد از برخی شیوه‌های رقابت در محیط‌های آموزشی گفت: نباید این تصور در کودکان ایجاد شود که موفقیت یک فرد الزاماً به شکست دیگری وابسته است.
این نماینده مجلس با اشاره به نمونه‌هایی از مسابقات گروهی در مدارس ژاپن افزود: در چنین فعالیت‌هایی، موفقیت به هماهنگی و همکاری اعضای گروه بستگی دارد، نه صرفاً توانایی فردی. باید محیط‌هایی ایجاد شود که افراد بتوانند تخصص و توانایی‌های خود را معرفی کنند و در اختیار مجموعه‌های نیازمند قرار دهند.
وی همچنین بر نقش دانشجویان علوم انسانی در راه‌اندازی اندیشکده‌ها و ارائه راهکارهای عملی برای مسائل کشور تأکید کرد و گفت: با پیوند دادن ظرفیت‌های دانشگاهی، اندیشکده‌ها و نهادهای سیاست‌گذار می‌توان از ایده‌های علمی در تصمیم‌گیری‌های کلان استفاده کرد.
حمایت از اشتغال افراد دارای معلولیت
متفکرآزاد با اشاره به ضرورت حمایت از افراد دارای معلولیت اظهار کرد: موضوعاتی مانند سهمیه سه‌درصدی استخدام در آزمون‌های استخدامی و حمایت‌های قانونی و مستمری‌ها باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: محدودیت‌های جسمی نباید مانع شناسایی و شکوفایی استعدادهای افراد دارای معلولیت شود و باید زمینه اشتغال و مشارکت مؤثر آنان در جامعه فراهم شود.
این نماینده مجلس همچنین برای بررسی پیشنهادهای مشخص در زمینه بهبود وضعیت اشتغال و حمایت از افراد دارای معلولیت اعلام آمادگی کرد.
رسانه‌ها و ضرورت بازسازی مرجعیت خبری
متفکرآزاد در بخش دیگری از این نشست به نقش رسانه‌ها در تحولات اخیر پرداخت و اظهار کرد: رسانه ملی توانسته است بخشی از مرجعیت خبری خود را در جریان جنگ بازیابی کند، اما تداوم این روند به ارتقای کیفیت محتوا، شیوه اطلاع‌رسانی و بازسازی اعتماد عمومی نیاز دارد.
وی افزود: رسانه موفق باید بتواند پیام خود را به مخاطب منتقل کند و در فضای جدید ارتباطات اثرگذار باشد. صرف حضور در عرصه اطلاع‌رسانی برای حفظ مرجعیت خبری کافی نیست و رسانه‌ها باید با بهبود کیفیت فعالیت‌های خود، جایگاهشان را تقویت کنند.