فیروز باقرزاده از جمله چهرههایی بود که باستانشناسی را از سطح کاوشهای پراکنده به عرصهای نظاممند، علمی و اثرگذار در سیاستگذاری فرهنگی رساند. او که زاده تبریز بود، مسیر علمی خود را از دانشگاه تهران آغاز کرد و خیلی زود با تأسیس نشریه «هنر و مردم» نشان داد دغدغهاش صرفاً پژوهش آکادمیک نیست، بلکه پیوند دادن دانش با جامعه و فرهنگ عمومی است.
تحصیل و پژوهش در معتبرترین مراکز دانشگاهی جهان، از ایالات متحده تا لندن و پاریس، به او نگاهی بینالمللی بخشید؛ نگاهی که بعدها در مدیریت و برنامهریزی باستانشناسی ایران نقشی تعیینکننده ایفا کرد. باقرزاده در بازگشت به ایران، بنیانگذار مرکز تحقیقات باستانشناسی ایران شد؛ نهادی که برای نخستینبار چارچوبی حرفهای برای پژوهش، کاوش، حفاظت و انتشار یافتههای باستانی فراهم آورد.
اقدامات او تنها به ساختار اداری محدود نماند. لغو قانون تقسیم یافتههای باستانشناسی میان هیئتهای ایرانی و خارجی، تأسیس آزمایشگاههای احیای آثار، و تلاش برای ثبت جهانی میراث فرهنگی ایران، نشان از درکی عمیق از مفهوم «مالکیت فرهنگی» و مسئولیت تاریخی در برابر آثار گذشته داشت. ثبت چغازنبیل، تخت جمشید و میدان نقش جهان در فهرست میراث جهانی یونسکو، بخشی از این میراث ماندگار است که نام او را با حافظه تاریخی ایران گره زده است.
فیروز باقرزاده نهفقط یک باستانشناس، بلکه معمار نگاهی نو به میراث فرهنگی بود؛ نگاهی که گذشته را منبع هویت، دانش و گفتوگوی جهانی میدانست. امروز، در سالروز درگذشت او، یادآوری نامش فرصتی است برای تأمل دوباره بر اهمیت دانش، تعهد و آیندهنگری در پاسداشت تاریخ ایران.