رمان «ماهگرفتگی» به قلم «صدیقه حسنزاده»، نویسنده تبریزی، منتشر و روانه بازار کتاب شد.
صدیقه حسنزاده اظهار کرد: نوشتن را از زمستان سال ۱۳۹۹ آغاز کردم و تاکنون سه رمان نوشتهام که «ماهگرفتگی» نخستین اثر چاپشده من به شمار میرود.
وی افزود: طرح یکی از رمانهای حماسیام در چهارمین جشنواره داستان حماسی مشهد برگزیده شده و رمان سومم با عنوان «پسر چوپان» با موضوع عشق و خیانت نیز آماده چاپ است. همچنین ناداستان «نیشخند» از دیگر آثارم در جشنواره ناداستان «پلک» اصفهان برگزیده شده است.
وی ادامه داد: همچنین در دهمین جشنواره داستان «خاتم» کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان آذربایجان شرقی به سال ۱۴۰۳_۱۴۰۴ نیز مدرس راهبر بوده ام.
این نویسنده درباره انگیزه خود از نگارش آثار ادبی گفت: نویسندگان معمولاً دغدغههای اجتماعی و فرهنگی دارند و تلاش من نیز بیان و معرفی موضوعات اجتماعی و مذهبی در قالب داستانی جذاب و دور از بیان خشک و توضیحهای مستقیم بوده است؛ رویکردی که در رمان «ماهگرفتگی» و دیگر آثارم دنبال کردهام.
حسنزاده درباره مضمون این رمان توضیح داد: شخصیت اصلی داستان زنی به نام «آسیه» است که به عنوان معاون امور گمرکی فعالیت میکند. او به یک بسته پستی حاوی پودر دکلره مشکوک میشود و همین موضوع کوچک، سرآغاز رخدادهایی است که زندگی شخصی و خانوادگی او را تحت تأثیر قرار داده و حقایقی پنهان از پشت پرده زندگیاش را آشکار میکند. در ادامه داستان، موضوع مسئولیتپذیری و همچنین معرفی اهداف و چهره فرقه بهاییت مورد توجه قرار گرفته است.
وی با اشاره به ویژگیهای زبانی این اثر گفت: به گفته برخی استادان و نویسندگان پیشکسوت، زبان «ماهگرفتگی» زبانی پیشرو و پخته است و تلاش کردهام در این رمان از دامنه واژگانی گسترده و فعلهای کنشی بهره ببرم و تا حد امکان از واژههای خنثی فاصله بگیرم. داستان باید در خدمت بشریت باشد؛ بهاین معنا که سوژهها از آنِ یک نفر نیستند، موضوعاتی مثل جنگ، ظلم و سایر موضوعات مثل موضوع دین و مذهب.
این نویسنده ۵۵ ساله تبریزی همچنین درباره علاقه خود به کتاب از دوران کودکی بیان کرد: در خانهای بزرگ شدم که دو کتابخانه پدرم عملاً به فضای بازی من تبدیل شده بود. حتی پیش از آنکه خواندن و نوشتن بیاموزم با کتابها مأنوس بودم و بعدها نیز برای برادرم در قم نامههای چندصفحهای مینوشتم. او در یکی از نامههای سال ۱۳۶۲ به من نوشته بود: «صدیقه جان! خواهر کوچکم، تو نویسنده خوبی خواهی شد.»
حسنزاده در پایان گفت: رمان «ماهگرفتگی» در ژانر معمایی ـ جنایی در ۲۵۷ صفحه، در قطع رقعی و در ۱۱ فصل نوشته شده و با شمارگان هزار نسخه توسط انتشارات «گنج حضور» تبریز منتشر شده و هماکنون در بازار کتاب در دسترس علاقهمندان قرار دارد.
در نشستی با حضور نویسنده پیشکسوت؛
رمان «ماه گرفتگی» در قم نقد و بررسی شد
رمان «ماه گرفتگی» در نشستی در قم با حضور حسینی ارسنجانی، نویسنده پیشکسوت نقد و بررسی شد.
ابراهیم اکبری دیزگاه در نشست رونمایی و بررسی رمان «ماه گرفتگی» اثر صدیقه حسنزاده در کتابستان رضوی قم با اشاره به سنت داستاننویسی و نقد ادبی تبریز و دورههای درخشانش، بیان کرد: هر رمانِ جدی، با متنها و جریانهای پیش از خود در گفتوگو است. تفاوت اصلی میان رمان جدی و رمان زرد یا صرفاً عامهپسند این است که عامه پسندها با وجودی که بسیار خوانده میشوند اما با متنهای قبلی خود و با سنت ادبی و فرهنگیای که پشت سرشان است، وارد گفتوگو نمیشوند.
وی ادامه داد: یک متن اصیل، چه در ساحت بینامتنیت و چه در ساحت نقد کهنالگویی، باید نسبتش را با متون درجهیکِ قبل از خود روشن کند و در هر صورت آن پیشینه را نادیده نمیگیرد. حتی کتاب مقدس قرآن هم مدام به تورات و انجیل ارجاع میدهد و میگوید که کار او یادآوری و تذکر آن متنهاست.
امتیاز «ماهگرفتگی» کلیشهای نبودن شغل شخصیت اصلی است
سمیه سلطانپور، کارگزار ادبی در بخشی از این برنامه گفت: یکی از امتیازهای «ماهگرفتگی» این است که شغل شخصیت اصلی، شغلی کلیشهای نیست. در بسیاری از داستانهای ما، قهرمانان معلم، پزشک یا کارمندِ مبهماند؛ اما اینجا آسیه یک معاون امور گمرکی است و خودِ این شغل، شبکهای از امکانهای روایی خلق میکند.
وی اضافه کرد: اینکه نویسنده توانسته است شناختی که از شغل واقعی خودش دارد را در جهان داستان به خدمت بگیرد، اتفاق بسیار خوبی است.
حوادثی مانند انقلاب و جنگ، بهمثابه ذخیره روایی برای نویسندگان عمل کنند
حسینی ارسنجانی نویسنده و شاعر پیشکسوت انقلاب در ادامه این نشست گفت: پیش از انقلاب، تعداد نویسندگانی که هم دغدغه دینی داشتند و هم داستان مینوشتند بسیار محدود بود و کفه جریانهای چپ در ادبیات داستانی سنگینتر بود اما بعد از انقلاب، در شعر و داستان، با نوعی رویش سراسری روبهرو بودهایم.
وی ادامه داد: حوادثی مانند انقلاب و جنگ، و حتی رویدادهایی که در آینده رخ خواهد داد، به نظرم میتوانند بهمثابه ذخیره روایی و مواد خام قصه برای نویسندگان عمل کنند.
زبان «ماهگرفتگی» زبانی پیشرو و پخته است
علی ارسنجانی نیز به عنوان ویراستار رمان گفت: سالهاست بهطور جدی ویراستاری نمیکنم، اما به خاطر شناختی که از پشتکار و هدفمندی صدیقه حسنزاده داشتم و نیز بهخاطر کیفیت زبانی رمان، این کار را پذیرفتم.
ارسنجانی که به خاطر اقتضائات شغلی خودش سالانه حدود چهل تا پنجاه رمان میخواند در مقایسه با این حجم مطالعه، بیان کرد: زبان «ماهگرفتگی» زبانی «پیشرو و پخته» است. این رمان گستره واژگانی و فعلی غنیای دارد، نویسنده از فعلهای کنشی بسیار بهره برده و تا حد امکان از کلمات تخت و خنثی فاصله گرفته است.
ارسنجانی تاکید کرد: اندازهنگهداشتن گویش کردی و زبان ترکی در جاهایی به کار رفته است، بخشی از شخصیتبخشی و بومیکردنِ فضاست و یک تزئین حاشیهای صرف قلمداد نمیشود.
داستان باید در خدمت بشریت باشد
صدیقه حسنزاده در بخشی از این جلسه گفت: کرونا موهبتی برای زندگی ادبی من شد و این اتفاق باعث شد به فکر نوشتن بیفتم. زیست ادبیام هم در کارگاههای مجازی و هم در جلسات حضوری بیشتر با فضای قم گره خورده است.
وی ادامه داد: از کودکی در خانهای بزرگ شده که دو کتابخانه پدر عملاً تبدیل به زمین بازی من شده بود. پیش از آنکه خواندن و نوشتن یاد بگیرم، با کتابها بازی میکردم و بعدها که سواد پیدا کردم، برای برادرم در قم نامههای چندصفحهای مینوشتم. هنوز نامهای از سال ۶۲ را نگه داشتهام که برادرم در آن نوشته: «صدیقه جان، تو نویسنده خوبی خواهی شد.» حسنزاده تصریح کرد: با وجود این پیشزمینه عاطفی و ادبی، رشته دانشگاهیام ربط مستقیمی به ادبیات نداشته و از مسیر دیگری، با «مدرسه مبنا» وارد کار جدی داستاننویسی شدم. تا امروز سه رمان نوشتهام که «ماهگرفتگی» اولین اثر منتشر شده است و طرح یکی از رمانهای قبلیام در جشنواره حماسی مشهد برگزیده شده است.
این نویسنده تأکید کرد: داستان باید در خدمت بشریت باشد؛ بهاین معنا که سوژهها از آنِ یک نفر نیستند. موضوعاتی مثل جنگ، ظلم و ..یا در مثل موضع بهائیت در این رمان، در جهان بیرون وجود دارند و هر نویسندهای حق دارد با زاویهدید خودش به آنها نزدیک شود؛ تفاوت اصلی، نه در خود سوژه، بلکه در نوع نگاه و نحوه روایت است.
آسیه معاون امور گمرکی گمرک تبریز، به بسته پستی پودر دکلره وارده مشکوک میشود. این محموله کوچک، خانواده او را تحت الشعاع قرار داده و حقایق بزرگ و پنهان از پشت پرده زندگی او را برملا می کند. رمان «ماه گرفتگی» نوشته صدیقه حسن زاده ژانر معمایی جنایی دارد و در ۲۵۷ از سوی انتشارات گنج حضور منتشر شده است.