امروز، روز صنعت کفش و چرم است؛ صنعتی که بارها و بارها درباره ظرفیتها و توانمندیهایش صحبت شده، اما بخش بزرگی از این حرفها همچنان در حد حرف باقی مانده است.
سالهاست از ضرورت برندسازی و معرفی کفش تبریز سخن میگوییم، اما در عمل اتفاق چندانی نیفتاده است. کفش تبریز، با وجود کیفیت بالا و پیشرفت قابلتوجه در طراحی و تنوع محصولات، هنوز در بازار جهانی نام و جایگاه شایستهای ندارد. حتی قیمت آن نیز در مقایسه با بسیاری از نمونههای خارجی پایین مانده است؛ مسئلهای که در ظاهر باید یک مزیت باشد، اما وقتی با نبود برند و معرفی درست همراه میشود، گاهی نتیجه معکوس پیدا میکند.
کافی است به بازار داخلی نگاه کنیم. بسیاری از برندپوشان، برای خرید کفشهایی با نامهای خارجی، چند برابر هزینه میکنند؛ در حالی که در مواردی کفش تبریز نهتنها از نظر کیفیت و راحتی چیزی کم ندارد، بلکه در طراحی و کیفیت ساخت میتواند انتخاب بهتری باشد. با این حال، نام پرزرقوبرق یک برند خارجی، گاهی بیش از کیفیت واقعی محصول دیده میشود.
پشتوانه کفش تبریز فقط چرم و دوخت و طراحی نیست؛ سالها تجربه انسانی پشت آن قرار دارد. تجربه نسلهایی از تولیدکنندگان و کفاشانی که سالها با دست و چشم و تجربه کار کردهاند و کیفیت را در کارگاههای کوچک و بیادعا ساختهاند. اما تجربه یک کفشدوز پیر در کارگاهی چندمتری، وقتی نام و برند و تبلیغات حرفهای پشت محصول نباشد، در تلالؤ تبلیغات شرکتهای بزرگ به چشم نخواهد آمد.
وقتی میبینیم مردم برای خرید کفشهایی که الزاماً هویت یا کیفیت ویژهای ندارند، در فروشگاههای کشور همسایه ترکیه صف میکشند، نخستین پرسشی که به ذهن میرسد این است: کفش تبریز چه کم دارد؟
پاسخ را باید بیش از آنکه در کیفیت محصول جستوجو نماییم، در نحوه معرفی و عرضه آن پیدا کنیم. محصولی که دیده نشود، شناخته نمیشود و محصولی که شناخته نشود، نمیتواند جایگاه واقعی خود را در بازار پیدا کند.
کفش تبریز برای رسیدن به بازارهای بزرگتر، فقط به تولید بیشتر نیاز ندارد؛ به یک نام، هویت، روایت و معرفی حرفهای نیاز دارد. باید تجربه و مهارتی که سالها در کارگاههای این شهر شکل گرفته، از فضای کارگاه بیرون بیاید و به زبان بازار امروز ترجمه شود.
البته این مسئولیت فقط متوجه مسئولان صنعت و تجارت نیست. خود بازار کفش تبریز نیز باید تکانی به خود بدهد و از این ظرفیت ثروتساز، هوشمندانهتر استفاده کند. کیفیت بهتنهایی کافی نیست. در بازاری که انتخاب مردم تا حد زیادی تحت تأثیر نام، تصویر، تبلیغات و اعتماد شکل میگیرد، محصول خوب باید بلد باشد خودش را معرفی کند.
کفش تبریز کمبود تجربه و توان تولید ندارد؛ آنچه کم دارد، دیدهشدن و تبدیل این توان به یک هویت معتبر و ماندگار است.
به قلم: پروین بابایی
پیام آذربایجان