اثر «جیغ دوم» (The Second Scream)، خلقشده توسط هنرمند ایسلندی ارو (Erró) در سال ۱۹۶۷، بازخوانی جسورانهای از نقاشی مشهور «جیغ» اثر ادوارد مونک است. ارو با حفظ عناصر آشنای اثر مونک، مانند پل، آسمان مواج و چهرههای هراسان، آن را به جهان معاصر میآورد؛ جهانی که دیگر منشأ ترس، صرفاً آشفتگی درونی انسان نیست، بلکه جنگ، فناوری و رسانه نیز در شکلگیری آن نقش دارند.
در این تابلو، دو پیکره هراسان در پیشزمینه دیده میشوند و در بالای سرشان یک هواپیمای جنگی با زاویهای تند از میان آسمان عبور میکند. حضور این هواپیما، فضای اثر را از یک بحران روانی فردی فراتر میبرد و آن را به تصویری از اضطراب جمعی در عصر مدرن تبدیل میکند. رنگهای تند و درخشان، خطوط پرجنبوجوش و فضای کمیکگونه نیز بر شدت این آشفتگی میافزایند.
ارو که از چهرههای شاخص پاپآرت به شمار میرود، در آثارش بارها از تصاویر آشنا، تبلیغات، کمیکاستریپها و آثار کلاسیک هنر الهام گرفته است. در «جیغ دوم» نیز او تصویر نمادین مونک را با نشانههای جنگ و فرهنگ تصویری معاصر درمیآمیزد تا نشان دهد اضطراب انسان امروز، دیگر تنها از درون او سرچشمه نمیگیرد؛ بلکه از جهانی میآید که پیوسته با خشونت، سرعت و هجوم تصاویر احاطه شده است.
اگر در نقاشی مونک، جیغ بازتاب تنهایی و بحران وجودی انسان بود، در اثر ارو این جیغ معنایی تازه پیدا میکند. اکنون صدایی است که در برابر تهدیدهای دنیای مدرن، ماشینهای جنگی و آشفتگی رسانهای شنیده میشود؛ گویی خود جهان به صحنهای بدل شده که در آن، اضطراب به تجربهای مشترک و همگانی تبدیل شده است.
پیام آذربایجان