خانه تاریخی کلکتهچی واقع در محله راستهکوچه تبریز، از بناهای شاخص دوره قاجار است که پنجم تیرماه سال ۱۳۸۴ با شماره ۱۱۹۸۰ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. این خانه تاریخی که حدود ۷۳۰ مترمربع عرصه و ۷۸۰ مترمربع زیربنا دارد، به دلیل ویژگیهای معماری خاص خود از جمله وجود پاسیو، هشتی ورودی، حوضخانه و پنجرههای ارسی، از نمونههای کمنظیر معماری مسکونی تاریخی در تبریز به شمار میرود.
با این حال، در سالهای گذشته این بنای ارزشمند به دلیل نبود رسیدگی مستمر و توقف عملیات مرمت، با آسیبهای جدی مواجه شد؛ بهگونهای که بخشهایی از سازه آن فرو ریخت و خطر تخریب کامل بنا را افزایش داد.
بنایی ارزشمند از دوره قاجار با معماری کمنظیر
کارشناسان میراث فرهنگی، خانه کلکتهچی را از نمونههای شاخص معماری اواسط تا اواخر دوره قاجار میدانند که در ساخت آن از ترکیب سازههای طاقی و قابی استفاده شده است. زیرزمینهای این خانه با سازه طاقی و طبقات فوقانی با سازه قابی ساخته شدهاند.
از ویژگیهای شاخص این بنا وجود فضای پاسیو در میان ساختمان است؛ عنصری که در میان خانههای تاریخی تبریز کمتر دیده میشود و همین موضوع این خانه را به نمونهای خاص در معماری مسکونی شهر تبدیل کرده است.
این بنا دارای فضاهای متعددی از جمله اتاقهای متعدد، پستو، راهرو، ایوان، حوضخانه، سرداب، دالان ورودی و اتاقهای دو دری و سه دری است و در طراحی آن تقارن شرقی-غربی در پلان و نمای ساختمان بهوضوح دیده میشود.
نمای شمالی ساختمان نیز با آجرکاریهای ظریف، پنجرههای چوبی و ارسیهای رنگی جلوهای چشمنواز دارد و ایوان ستوندار آن یکی از عناصر شاخص معماری بنا محسوب میشود.
پیام آذربایجان