در نگاه نخست، گاهی تصور میشود زنان مجرد مسئولیتهای کمتری نسبت به زنان متأهل دارند، زیرا همسر یا فرزندی ندارند که از آنها مراقبت کنند. اما این برداشت، بخش مهمی از واقعیت را نادیده میگیرد. زن مجرد شاغل برخلاف بسیاری از افراد متأهل، از حمایت مالی، عاطفی و عملی یک شریک زندگی برخوردار نیست. او باید به تنهایی هزینههای زندگی، مسکن، درمان، برنامهریزی مالی، امور روزمره و چالشهای شغلی را مدیریت کند؛ مسئولیتهایی که در بسیاری از مواقع میان دو نفر تقسیم میشوند.
از سوی دیگر، یکی از فشارهای کمتر دیدهشده بر زنان مجرد شاغل، انتظارات اقتصادی خانواده و اطرافیان است. در بسیاری از فرهنگها این تصور وجود دارد که چون یک زن مجرد شاغل همسر و فرزندی ندارد، هزینههای زندگیاش کمتر است و بنابراین باید بخش قابل توجهی از درآمد خود را صرف کمک به والدین، خواهران، برادران یا دیگر اعضای خانواده کند. در چنین شرایطی، کمک مالی از یک انتخاب داوطلبانه به یک انتظار اجتماعی تبدیل میشود؛ انتظاری که گاه بدون توجه به نیازها، برنامههای شخصی یا آینده مالی خود فرد مطرح میشود.
این فشارها تنها به مسائل اقتصادی محدود نیست. از زنان مجرد شاغل معمولاً انتظار میرود در مراقبت از والدین سالمند، رسیدگی به امور خانواده، نگهداری از فرزندان خواهر یا برادر، انجام کارهای اداری و حتی حضور دائمی در مناسبتهای خانوادگی نیز نقش پررنگتری ایفا کنند؛ زیرا تصور میشود وقت آزاد بیشتری دارند. در نتیجه، استقلال آنان گاه به جای آنکه به معنای آزادی انتخاب باشد، به معنای پذیرش مسئولیتهای بیشتر تعبیر میشود.
در محیط کار نیز این زنان ممکن است با انتظارات مضاعفی روبهرو شوند؛ از جمله اضافهکاری بیشتر، جابهجایی آسانتر برای مأموریتها یا پذیرش وظایف اضافی، تنها به این دلیل که مجرد هستند. چنین نگرشی میتواند تعادل میان زندگی شخصی و شغلی آنان را با چالش روبهرو کند.
در عین حال، زنان مجرد شاغل سهم مهمی در اقتصاد، آموزش، پژوهش، کارآفرینی، هنر، خدمات اجتماعی و بسیاری از حوزههای دیگر دارند. استقلال مالی آنها نهتنها امکان تصمیمگیری آزادانهتر درباره زندگی خود را فراهم میکند، بلکه به رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی نیز کمک میکند.
نباید فراموش کرد که استقلال، به معنای نداشتن نیاز به حمایت نیست. این زنان نیز مانند دیگران با فشارهای اقتصادی، روانی و اجتماعی متعددی روبهرو هستند و شایسته آناند که تلاشهایشان دیده شود، انتخابهایشان محترم شمرده شود و از کلیشههایی که مسئولیتهایشان را نادیده میگیرد یا بر دوششان بار بیشتری میگذارد، فاصله گرفته شود.
به قلم: پروین بابایی
پیام آذربایجان