سرویس خبری پروین بابایی

در روزهایی که همیشه بوی سبزه و هیاهوی بازارهای نوروزی در شهر می‌پیچید، امسال حتی واژه «عید» هم کمتر شنیده می‌شود. گویی سایه سنگین جنگ نه‌فقط بر زندگی مردم، که بر زبان و آیین‌های کهن نیز افتاده است. شاید درست در چنین زمانه‌ای باید دوباره به معنای عمیق نوروز فکر کرد؛ آیینی که فراتر از یک جشن، یادآور امکان نو شدن و آغاز دوباره است.

کودکان جزو گروه‌هایی هستند که هیچ نقشی در رخ دادن جنگها ندارند، با این حال بیشترین آسیب‌های جنگ متوجه این گروه است.

تجربه هم‌زمان مرگ جمعی، قطع ارتباطات، ابهام اطلاعاتی و نااطمینانی اقتصادی، جامعه را در وضعیت استرس مزمن قرار داده است؛ وضعیتی که فراتر از اضطراب فردی، می‌تواند ساختار روانی و اجتماعی یک جامعه را به‌طور عمیق و ماندگار تحت تأثیر قرار دهد.

روز جهانی زبان مادری فقط درباره حق سخن گفتن به یک زبان نیست؛ درباره حق زنده ماندن همه صداهایی است که یک زبان را می‌سازند، از خودِ زبان گرفته تا گویش‌هایش. در جهانی که ارتباطات گسترده‌تر از همیشه شده، خطر حذف آرام و نامرئی نه‌فقط زبان‌های کوچک، بلکه گویش‌ها نیز بیش از هر زمان دیگری جدی است.

سانسور، تنها حذف چند خبر یا واژه نیست؛ تغییری است در مسیر گردش اطلاعات. وقتی رسانه رسمی نتواند بخشی از واقعیت را بازتاب دهد، آن واقعیت خاموش نمی‌شود، بلکه راه خود را به فضاهای غیررسمی باز می‌کند؛ جایی که آزادی بیشتر است، اما اعتبار و اعتماد، شکننده‌تر.

رمضان، ماهی است که پیش از آنکه دیده شود، شنیده می‌شود؛ در دعای سحر، نوای اذان و مناجات‌های آشنا؛ صداهایی که نه‌تنها زمان را اعلام می‌کنند، بلکه خاطره و حال‌وهوای این ماه را در ذهن و دل زنده نگه می‌دارند.

سال‌ها به ما آموخته بودند انسان تحصیل‌کرده باید جدی، رسمی و فاصله‌دار از زندگی روزمره باشد؛ گویی اندیشه تنها در سکوت، خشکی و انضباط افراطی رشد می‌کند. اما تجربه‌ زیسته‌ امروز نشان می‌دهد تفکر عمیق نه در جدایی از زندگی، بلکه در دل زیستنِ کامل شکل می‌گیرد.

یک میلیون تومان، روی کاغذ می‌تواند نشانه حمایت باشد، اما در واقعیت زندگی، این عدد پیش از آنکه به امنیت تبدیل شود، در برابر شتاب هزینه‌ها کوچک می‌شود و فاصله میان سیاست حمایتی و تجربه واقعی خانواده‌ها را آشکار می‌کند.

در تبریز، هنوز جاهایی هست که زمان، کمی آهسته‌تر حرکت می‌کند. مقابل نانوایی‌ها، صف‌هایی شکل می‌گیرند که نه نشانه عجله، که نشانه مکث‌اند. آدم‌ها ایستاده‌اند، بی‌آنکه بخواهند از زمان پیشی بگیرند. انگار صبح، در این نقطه از شهر، تصمیم می‌گیرد با تأمل آغاز شود.

شیر و خورشید، ترکیبی از قدرت زمینی و نور کیهانی، پیوندی میان طبیعت، نجوم، دین و مشروعیت سلطنتی که مسیر هویت ایرانی را از کهن‌ترین تمدن‌ها تا عصر مدرن شکل داده است.